Het dure bezit van een woekerpolis

Vier miljoen mensen hebben één of meer beleggingspolissen lopen. Maar vaak gaan tientallen procenten van de inleg op aan hoge kosten en premies. Wie een extra spaarpot denkt te hebben voor de toekomst komt bedrogen uit.

Hebt u een beleggingspolis? Die kans is groot. Vier miljoen Nederlanders hebben er sinds juli 1994 één of meer afgesloten. Deze zit nu in hun pensioenpolis, studiespaarplan, spaarloonpolis of beleggingshypotheek.

Maar steeds vaker wordt bij een beleggingspolis gesproken van een woekerpolis. Want van de inleg blijken tientallen procenten op te gaan aan premies en kosten. Bij beleggingshypotheken is dat gemiddeld zelfs 40 procent. De hypotheekaflossing, ruime studiespaarpot of extra pensioenkapitaal gaat daarmee in rook op. Diverse instanties strijden voor compensatie van de miljoenen, vaak nog onwetende pechvogels. De bekendste belangenbehartigers zijn de Stichting Verliespolis van de Vereniging Eigen Huis (VEH) en de Vereniging van Effectenbezitters (VEB), ondersteund door de Consumentenbond en Independer. Plus daarnaast de Vereniging Consument & Geldzaken (VCG) en de Stichting Woekerpolis Claim. De laatste twee instanties werken nauw samen. Tot nu toe hebben ruim 100.000 ongeruste consumenten zich ergens aangemeld.

Ondertussen zoeken, in opdracht van de voormalige minister Zalm (Financiën), Jan Wolter Wabeke en Edgar du Perron van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) naar „een evenwichtige afwikkeling voor bestaande beleggingspolissen”.

Ook komt de overheid met een onafhankelijk feitenonderzoek. Moeten gedupeerden daarop wachten? Zich ergens aanmelden? En waar ben je dan het beste af?

Onderzoek om te beginnen of u een beleggingsverzekering heeft. Die kans is groot als u maandelijks premie betaalt aan een pensioenpolis, een studiespaarplan, een spaarloonpolis of beleggingshypotheek. Maar is het dan meteen ook een woekerpolis?

„Het criterium is of je vooraf gebrekkig geïnformeerd bent over de afgehouden kosten”, zegt Anton Weenink van VCG. Volgens hem geldt dit voor de meeste beleggingspolissen. Een tweede maatstaf kan zijn dat de polis na 1 juli 1994 is afgesloten. Weenink: „Toen is de ministeriële regeling informatieverstrekking aan verzekeringsnemers van kracht geworden en bestond de verplichting om hen te informeren over de wezenlijke aspecten van de levensverzekering, dus ook over de kosteninhoudingen.” Vóór juli 1994 was dat al verplicht voor zogeheten spaarkasovereenkomsten zoals Koersplan van Spaarbeleg en het ABC Spaarplan van Fortis ASR.

Mogelijk beslist de rechter op grond van het overeenkomstenrecht dat ook bezitters van oudere polissen beter geïnformeerd hadden moeten worden. Stel je hebt zo’n woekerpolis. Wat dan? Weenink verwacht weinig van de overheid en het Kifid. „In de Haagse kaasstolp loopt men al jaren achter de feiten aan, blijkt eerder uit de aandelenleaseaffaire en ook nu weer. Ook hebben we niet altijd de indruk dat het Kifid de zaak volledig open en onafhankelijk bekijkt, want het is een onderdeel van de financiële wereld. Hun uitspraken zijn niet bindend en ze zijn toegerust voor 7.000 tot 10.000 klachten per jaar, terwijl er mogelijk drie tot vier miljoen klagers zijn. Dan ben je zo jaren verder.”

Weenink adviseert gedupeerden zich aan te sluiten bij de belangenbehartiger die de strijd aanbindt met zijn specifieke verzekeraar. Voor Nationale-Nederlanden, Aegon of Fortis kan worden ingeschreven op www.beleggingspolisclaim.nl of www.woekerpolisclaim.nl. „Vooralsnog zijn dat de verzekeraars die wij aanpakken. Voor andere verzekeraars zou ik afwachten wie er daadwerkelijk iets tegen gaat ondernemen. Nog niet alles is uitgekristalliseerd en rechtszaken voeren tegen tientallen verzekeraars is niet even snel in gang gezet.”

Inschrijven bij Woekerpolis kost eenmalig 29,95 euro. Daarvoor krijg je digitale voorbeeldbrieven en een rekenmodule. Beleggingspolisclaim kost 10 euro (voor VCG-leden 23 euro per jaar). De juridische aanpak van verzekeraars doen de organisaties samen. Ze hebben nu 40.000 inschrijvers. Inschrijven bij Verliespolis kost 25 euro of 20 euro voor leden van VEH of VEB. Dat hebben nu 65.000 gedupeerden gedaan. De aanpak van Verliespolis is breed. Ze bewogen de overheid tot een onafhankelijk feitenonderzoek.

Voor gedupeerden die over inschrijving twijfelen, biedt Vermogensmonitor, bemiddelaar in financiële consumentengeschillen, vanaf deze week een gratis voorbeeldbrief op de internetsite waarmee een klager, aldus directeur Paul van Straaten, de verzekeraar onder meer duidelijk maakt dat hij voornemens is de verzekeraar aansprakelijk te stellen als zou blijken dat die onrechtmatig heeft gehandeld. Ga verder absoluut niet aan het product sleutelen zoals premievrij maken, afkopen of premie verminderen, adviseert Van Straaten.

Informatie op: www.verliespolis.nl, www.beleggingspolisclaim.nl, www.woekerpolisclaim.nl, www.vermogensmonitor.nl