De lezer schrijft over ‘vlucht’ Moszkowicz en over privacy

Het wordt hoog tijd voor een redactievergadering van NRC Handelsblad over het eigen functioneren. Bram Moszkowicz heeft volkomen gelijk met zijn felle kritiek op de foute kop in de krant van zaterdag 17 februari: ‘Moszkowicz slaat op de vlucht na ernstige dreiging’. De koppenmaker van De Telegraaf zou zich ervoor schamen.

Een ander voorbeeld van onzorgvuldig gedrag. In de krant van 20 februari werd in een artikel over advocaat Jan-Hein Kuijpers een van zijn cliënten vermeld, met initiaal omdat het gaat om een verdachte en niet om een veroordeelde: Marcel K. Echter, één zin verder staat de volledige achternaam van betrokkene. Enig idee wat de maatschappelijke en persoonlijke schade kan zijn door zo’n stompzinnige blunder? Ik zou er destijds als eerstejaars van de School voor de Journalistiek terecht flink voor op de vingers zijn getikt.

Het wordt hoog tijd dat de Nederlandse journalistiek zich weer realiseert wat de gevolgen zijn van de tegenwoordig te vaak voorkomende slordige en onverantwoorde uitoefening van het vak.

Een simpel advies aan de hoofdredactie van NRC Handelsblad: trek snel de teugels aan.

Kees Mijnten

Hoogland

De krant antwoordt

Er is niets mis met de kop: ‘Moszkowicz slaat op de vlucht na ernstige dreiging’. Het was een feitelijke mededeling, die paste boven het bericht dat advocaat Bram Moszkowicz vorige week vrijdag op advies van de politie zijn kantoor verliet en naar het buitenland ging, omdat hij ernstig werd bedreigd.

Op de vlucht slaan betekent letterlijk „zich verwijderen om zich te onttrekken aan een dreigend gevaar”. (Van Dale, Hedendaags Nederlands). Dat is precies wat er gebeurde. Moszkowicz zei afgelopen maandag dat wij hem neerzetten als een „bange, laffe man”, maar wij drukten met die kop geen waardeoordeel uit. En als ik dat nu toch zou moeten doen, zou ik zeggen dat het zeer verstandig is dat Moszkowicz zijn kantoor ontvluchtte.

Op het gevaar af het verwijt te krijgen te vluchten in semantiek, heb ik gekeken in vijf woordenlijsten naar de feitelijke betekenis van ‘op de vlucht slaan’. Alle stellen ‘op de vlucht slaan’ en ‘vluchten’ als synoniemen. Het Kramers Woordenboek Nederlands bijvoorbeeld verklaart: „weglopen voor gevaar; iets beters of veiligers trachten te vinden”. Vluchten of op de vlucht slaan is dus zowel mogelijk voor bange, laffe mensen als voor dappere, verstandige. Als er al een interpretatie aan gedrag of drijfveren van de vluchtende moet worden gegeven, dan is die níét af te leiden uit de gebruikte term.

Deze krant schreef bovendien neutraal en direct in de eerste zin van het bericht: „Advocaat Bram Moszkowicz is gisteren zo ernstig bedreigd dat hij om veiligheidsoverwegingen uit zijn kantoor aan de Herengracht is gehaald door de Amsterdamse politie.” Niemand wordt van lafheid beticht.

Ter vergelijking een voorbeeld uit het verleden: wie denkt er bij de kop uit 2004 ‘Hirsi Ali duikt onder na publicatie adres’ aan een bange, laffe vrouw?

Ongetwijfeld waren andere keuzes voor de kop mogelijk. Trouw kopte: ‘Moszkowicz verlaat kantoor op last van politie’, de Volkskrant: ‘Moszkowicz vlucht voor aanslag’. Wat afdoet aan de eerste is dat de dreiging ontbreekt, de Volkskrant gaat door het woord ‘aanslag’ verder dan NRC Handelsblad – de aard van de dreiging was immers niet bekend (en is dat nog steeds niet).

Een goede kop informeert en trekt aandacht. De mogelijkheden voor een andere kop waren beperkt als je daarin de naam van de advocaat, de handeling en de aanleiding wilde opnemen. Door ruimtebeperkingen is een kop zelden volledig, daarvoor dient het onderstaande bericht. Elementair is uiteraard dat een kop correct is. Dat was bij de gewraakte kop het geval.

In het geval van de verdachte die met zijn volledige naam in de krant kwam hebben wij inderdaad onzorgvuldig gehandeld, we hadden zijn naam niet moeten noemen.

Met het vermelden van namen van verdachten zijn wij terughoudend om neutraal te zijn ten opzichte van justitie. Met de naam in de krant staan kan een sanctie op zich zijn en daaraan afbreuk doen. Overigens heeft deze verdachte wel zelf mét naam en foto de publiciteit opgezocht.

Birgit Donker Hoofdredacteur

Reacties: www.nrc.nl/lezerschrijft

Nieuwe kwesties: lezerschrijft@nrc.nl