De erfenis van Dolly

De kinderen van Emma Jane Boath en Sean kijken naar Dolly het schaap. foto reuters Children Emma Jane Boath (C) and Sean (R) look at Dolly the sheep - the world's first mammal cloned from an adult cell - as she goes on display at the National Museum of Scotland in Edinburgh, April 9,2003. Dolly, who born on July 5 1996 after her creation by the Roslin Institute research centre, died in February 2003 after the decision was taken to "euthanase" her when it was discovered she had a progressive lung disease. She has now been preserved for public display at the Museum. REUTERS/Jeff J Mitchell JJM/ASA/AA REUTERS

Dit weekend precies tien jaar geleden raasde het nieuws over de wereld: Britse wetenschappers hadden een schaap gekloond. Het schaap in kwestie, bekend onder de naam Dolly, was toen al een half jaar oud. Het werd geboren op 5 juli 1996, maar Ian Wilmuth van het Roslin Institute bij Edinburgh en zijn collega’s van PPL Therapeutics in East Lothian deden hun werk pas uit de doeken in Nature van 27 februari. Een Britse zondagskrant nam daar vier dagen eerder een voorschot op. Het leidde, zo memoreert een medewerkster van Wilmuth deze week in Nature, tot zeker tweeduizend telefoontjes van journalisten over de hele wereld.

Collega-wetenschappers die het werk van het Roslin Institute een beetje gevolgd hadden, waren niet echt verrast. Maar voor de rest van de wereld was de schok groot. De vondst ‘roept ernstige ethische vragen op’, stelde de Amerikaanse president Bill Clinton en hij riep een commissie van bio-ethici bijeen die hem over de zaak moest adviseren. De bezorgdsten onder ons zagen al een rij van narcistische, onvruchtbare en excentrieke mensen voor zich die nu zichzelf wilden laten klonen.

Tien jaar later ligt dat anders. Er is een kleine menagerie van zoogdieren gekloond: muizen op Hawaï in 1998, het kalf Elsie in Nieuw-Zeeland in 1998, vijf Schotse biggetjes in 2000, de Texaanse Copycat in 2002, het Italiaanse veulen Prometea in 2003, de Frans-Chinese rat Ralph in 2003 en de Koreaanse hond Snuppy in 2005. Maar het succespercentage ligt nog steeds op slechts twee tot drie procent. En ondanks vage claims van de Italiaanse arts Severino Antinori en de sekte van de Raëlianen lijkt er nog niemand serieus te hebben geprobeerd een mens te klonen.

De discussie gaat nu ergens anders over: of het ethisch te verantwoorden is uit het DNA van een volwassene gekloonde embryo’s te maken voor stamcelonderzoek. Op termijn zouden met behulp van die stamcellen en de daaruit gekweekte weefsels ziektes te genezen zijn, denken de experts. Niet reproductief klonen, maar oplappen is dan het doel. Ian Wilmuth en collega’s lieten Dolly, ziek en met een longtumor, op 14 februari 2003 inslapen. Het symbool van een nieuw tijdperk in het biomedisch onderzoek staat nu in het Museum of Scotland in Edinburgh. (MvdH)