48 uur Stockholm: pas op voor de eland

In Stockholm, de ‘hoofdstad van Scandinavië’, sta je op vrijdagmiddag in de rij voor de slijterij, ontdekt Joost Brantjes

DU ÄR SÖT: Stockholms oude stadsdeel Gamla Stan Foto Hemis.fr Sweden, Stockholm, Gamla Stan old city hemis.fr

Waarom gaan?

Met onverhulde trots noemen de Zweden hun hoofdstad Capital of Scandinavia. En gelijk hebben ze, Oslo en Kopenhagen kunnen niet tippen aan de Nordic Ice Queen. Vluchten kosten nog slechts een fractie van wat ze jaren geleden kosten, de prijzen in Stockholm zijn nauwelijks hoger dan in Nederland en de plaatselijke bevolking is niet alleen mooi, goedgekleed en grappig, maar ze schrikken ook niet als je ze aanspreekt. Daar kunnen hun gesloten Finse buren nog wat van opsteken.

Waar slapen?

Grand Hotel Stockholm. Niet goedkoop, maar het is het beste hotel van Scandinavië. Een oude dame aan het water met meer dan honderd jaar geschiedenis. Kamers kosten er 3700 kronen (ca. 333 euro) per nacht zonder ontbijt. Tijdens het uitreiken van de Nobelprijzen slapen alle winnaars hier.

2 Kronor is een hostel midden in het centrum. Allemaal erg basic (je waant je in een Ikea-catalogus), maar naast een perfecte ligging en lage prijzen heb je er de mogelijkheid andere Europeanen met beperkte middelen te ontmoeten. Voor 25 euro heb je er een bed in een slaapzaal. Neem een fles drank mee uit Nederland en je vrienden zijn niet meer te tellen.

Waar eten?

Dat Zweden meer biedt dan gehaktballen en knäckebröd wordt al gauw duidelijk in de Saluhall die verdacht veel op Harrod’s Foodhalls lijkt. Rendier en eland, kreeft en haring. Je kunt er niet alleen winkelen maar ook lekker lunchen.

Voor ’s avonds is Café Tranan een aanrader: traditioneel Zweeds eten (‘husmanskost’) en na het eten kun je afzakken naar de kelder voor meer drank. Voor goede sushi tegen lagen prijzen ga je naar Sushi Bar Sone. De Japanse kok maakt ze voor je neus.

Waar drinken?

De meeste Zweden drinken thuis in tijdens het zogenaamde förfest. Later, vanaf een uur of tien, vind je ze bijvoorbeeld in Kvarnen. Drie verschillende bars, waaronder een kelder met dansvloer. Herkenbare muziek, wat buitenlandse toeristen en vriendelijke lokale bewoners. Als overal in Zweden moet je naar buiten als je wilt roken. Geen pretje bij min vijf, maar gegarandeerde gesprekken met je mede-rokers.

Wat zien?

Koop een Stockholm Card als je ook maar enigszins van plan bent je culturele plicht te doen. Voor 290 kronen (ca. 32 euro) voor vierentwintig uur heb je al je vervoer en de toegang tot zeventig musea gratis. Het gigantische Vasaschip uit 1628, waarvan 95 procent nog in oorspronkelijke staat verkeert nadat het schip 333 jaar onder water heeft gelegen, vind je in het Vasa Museum. Moderne kunst is gehuisvest in het Moderna Museet van de Spaanse architect Rafael Moneo en mis ook niet het Stadshuset van Ragnar Östberg uit 1923, waarvoor inspiratie werd gevonden in Italiaanse renaissance paleizen.

Breng zeker een bezoek aan een van de staatsslijterijen, de System Bolaget. Vooral op vrijdagmiddag betekent dat een wachttijd van minstens een kwartier in een winkel die het midden houdt tussen apotheek en Kijkshop. Alleen folders met het adres van de locale AA ontbreken, maar het is onmogelijk de winkel te verlaten zonder schuldgevoel.

Stockholm’s Stadsbiblioteket van Gunnar Asplund uit 1928 is een must see voor elke architectuurfan. In een ovaalvormige ruimte staan de boeken in cirkels opgesteld tot aan het plafond.

Wat kopen?

Grebbestads Ansjovis Original! Prachtige geel-roze blikjes van het merk Abba en ze smaken beter dan de zoute versie die wij in Nederland hebben. Abba heeft ook kaviaar (thuis serveren op zelfgemaakte blini’s met een kwak crème fraiche met wasabi erdoor en je gasten vallen in katzwijm) en verder kun je uit de supermarkt lekkere jams van onbekende noordse bessen meeslepen. Designspullen vind je overal in Stockholm, ga vooral langs bij Svenskt Tenn. Mocht je een passie voor elanden hebben dan kan elke souvenirwinkel in Gamla Stan je in extase brengen. t-shirts, sleutelhangers, pluche beesten of ijskastmagneten, ze hebben het allemaal.

Ook blikjes ‘snus’ kunnen je koffer in. Probeer het wel eerst want pruimtabak (een piepklein theezakje met tabak dat je op je tandvlees klemt) is niet voor iedereen. H&M-fans, ten slotte, hebben de keus uit niet minder dan acht filialen.

Extra tip

Zweden hebben gevoel voor humor en Zweeds is als Germaanse taal voor ons verbazingwekkend gemakkelijk te begrijpen. Koop voor vijf euro in Nederland de ANWB Taalgids Zweeds en je kunt je lol niet op. Openingen als „du är söt när du rodnar” („die blos staat je goed”) breken het ijs als geen ander.

Grand Hotel Stockholm, S. Blasieholmshammen 82 Kronor, Skeppsbron 40, Gamla StanSvenskt Tenn, Strandvägen 5 Café Tranan, Karlsbergsvägen 14 Sushi Bar Sone, Ringvägen 8Kvarnen, Tjärhovsgatan 4
    • Joost Brantjes