‘Zonder liefde gaat het niet’

Deze week de kiek van fotograaf Chris Keulen (1959) uit Maastricht.

Uit ‘Exploding Into Life’, Dorothea Lynch and Eugene Richards, 1986 USA. Boston, Massachusetts. 1979. Dorothea Lynch laughing in response to her doctors asking if the loss of her breast makes her feel like less of a woman. borstkanker amputaties ©Eugene Richards/Magnum Photos

‘Ik hou ervan om intieme momenten te fotograferen. Maar of ik dit met mijn eigen vrouw zou kunnen? Dan zit je als fotograaf wel in een hele moeilijke positie. Je moet op een professionele manier kijken naar de kwetsbaarheid van degene die je het meest dierbaar is. Ik weet niet of ik dat zou kunnen. Dat de fotograaf Eugene Richards dit wel heeft gedaan vind ik enorm krachtig.

„Zijn vrouw, Dorothea Lynch, kreeg in de jaren zeventig borstkanker. Ze besloot om het proces waar ze doorheen moest te beschrijven en vroeg hem om haar te fotograferen. Ze hebben er een boek van gemaakt, Exploding Into Life, waarin je Dorothea tot aan haar dood volgt en waarin ook deze foto staat.

„De omstandigheden waaronder dit beeld is gemaakt zijn extreem moeilijk. Lynch beschrijft hoe de arts met een zekere afschuw naar haar man kijkt omdat hij op het spreekuur verschijnt met een camera in zijn handen.

„Vervolgens moet ze lachen omdat de arts aan haar vraagt: ‘Voel je je nu minder vrouw?’ Die opmerking is zo wrang, haar vrolijkheid zo tegenstrijdig met de situatie. En Richards begrijpt dat dat het moment is waarop hij moet afdrukken.

„Wanneer je mensen in kwetsbare posities fotografeert, moet je de afstand, die je als fotograaf hebt, combineren met intimiteit. Je moet wat je fotografeert niet meer als ‘object’ zien. Dan wordt het nieuwsfotografie.

„Ik heb altijd veel journalistiek werk gemaakt, maar het interesseert me steeds minder. Ik neem steeds meer de tijd om een relatie te kunnen opbouwen met degene die ik fotografeer. Ik ben geen jager, geen voyeur. Daarom werk ik aan eigen fotoprojecten.

„Het afgelopen half jaar heb ik een 82-jarige man gefotografeerd bij wie beide benen zijn geamputeerd. Ik wil laten zien wat het voor iemand betekent om van het ene op het andere moment in het leven afhankelijk te worden. Daarom heb ik zo veel mogelijk momenten in zijn leven vastgelegd. Ik kon alles fotograferen, ging met hem onder de douche, trok zijn kleren aan.

„Als je intimiteit wilt fotograferen moet er ook liefde zijn. Ik heb Camille kunnen fotograferen op het moment dat hij als een vleesklomp uit het scanapparaat komt omdat ik weet dat hij mij vertrouwt en omdat hij weet dat ik respect voor hem heb. Als er geen liefde is, kan je zoiets niet op de juiste manier vastleggen. Dan steel je foto’s.”