‘Punten voor kennismigrant’

Kenniswerkers van buiten de EU zijn welkom in Nederland, maar komen het land lastig in. De SER wil dit makkelijker maken. Dat is eerder geprobeerd.

Vier jaar geleden noemde het innovatieplatform het nog ‘laaghangend fruit’. Het vereenvoudigen van de toelatingsprocedures voor kennismigranten werd door het ambitieuze platform van premier Balkenende tot de eenvoudig op te lossen problemen gerekend. De werkelijkheid bleek weerbarstiger.

„In plaats van ‘nee, tenzij’ moet Nederland ‘ja, mits’ gaan zeggen tegen kennismigranten.” Dat zei voorzitter Alexander Rinnooy Kan gisteren bij de presentatie van een ontwerpadvies van de Sociaal Economische Raad (SER) over arbeidsmigratie. De raad doet een aantal voorstellen die Nederland aantrekkelijker moeten maken voor hoog opgeleide buitenlandse werknemers. Dat is volgens de SER en het kabinet nodig op de internationale concurrentiepositie van Nederland op peil te houden.

Het advies gaat niet over werknemers van binnen de EU, zoals de groepen Polen en andere Oost-Europeanen die nu nog een vergunning nodig hebben om hier te werken. „Dat is tijdelijk, voor hen geldt op termijn gewoon het vrij verkeer van personen”, zegt Rinnooy Kan. Dit advies gaat over mensen van buiten de EU die in Nederland willen werken of studeren.

Nu geldt voor migranten uit landen als India, China en de VS dat ze alleen mogen komen als ze hier een baan hebben. Voor lager opgeleiden geldt bovendien dat hun werkgever kan aantonen dat hij binnen de EU geen geschikte werknemer kon vinden. Dat moet anders, vindt de SER. Hoog opgeleide buitenlanders moeten ook zonder baan worden toegelaten, als ze aan een aantal voorwaarden voldoen en in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien.

Voor laag opgeleide werknemers van buiten de EU blijft het terughoudende systeem gelden. „Door toetreding van de nieuwe lidstaten is het arbeidsaanbod al erg vergroot”, licht Rinnooy Kan dit standpunt toe.

Om dit te bewerkstelligen moet Nederland een puntensysteem invoeren, net als Canada, Australië en onlangs het Verenigd Koninkrijk. Voor opleiding, ervaring, inkomen, en taal krijgen immigranten punten, en als ze er voldoende hebben worden ze voor een bepaalde periode toegelaten.

„En dan moeten ze ook met open armen worden ontvangen”, vat Rinnooy Kan het tweede onderdeel van het advies samen. Hij doelt op de administratieve nachtmerrie die verkrijgen van de benodigde papieren nu is voor bedrijven en werknemers. De SER wil dat er één nieuw loket komt voor alle papieren en informatie, dat bovendien gericht is op serviceverlening in plaats van het opwerpen van drempels. Ook moeten de bedrijven en universiteiten waar de migranten terechtkomen een grotere rol krijgen bij het verzamelen van de informatie, zodat de afhandeling sneller kan verlopen.

Dat klinkt bekend: vereenvoudiging van de toelating was ook het doel van regeling die oud-minister Verdonk twee jaar geleden ontwierp. Die blijkt echter onvoldoende te werken.

De soepeler procedure zal enkele duizenden mensen per jaar aangaan. Hoeveel extra immigranten zo’n puntensysteem oplevert kan Rinnooy Kan niet inschatten. „Maar zelfs als het er maar enkele honderden zijn, dan is dat schaars talent. En dus heel waardevol.”