Eerst beleg, dan moraal

Geen bedrijf is meer onaantastbaar waar het gaat om de macht van speculatieve beleggingsfondsen, zogeheten hedge funds. Na onder meer Stork, VNU, Ahold, Vendex KBB en Euronext is het nu ABN Amro dat de druk van het zwerfkapitaal voelt. Ergisteren ontvingen topman Groenink en president-commissaris Martinez een brief van een aandeelhouder die eist dat een overname van het Italiaanse Capitalia wordt afgeblazen en dat ABN Amro zichzelf opsplitst om meer waarde voor de aandeelhouders vrij te maken. Was getekend: The Children’s Investment Fund (TCI), een fonds waarbij de genoemde ‘kinderen’ eerder uitnodigen tot een associatie met kettingzagende horrorkleuters dan met de juveniele liefdadigheid die TCI in het vaandel draagt. Het fonds staat bekend om een directe, agressieve manier van werken en dwong eerder bijvoorbeeld het Duitse beursbedrijf Deutsche Börse op de knieën.

Voorzover bekend heeft TCI slechts ruim één procent van ABN Amro in handen. Daarmee lijkt de invloed die het eist niet in verhouding met de invloed waarvoor het bereid is te betalen. Maar dat doet er bij het huidige klimaat in de financiële wereld niet meer zo toe. De reputatie van dergelijke fondsen is inmiddels zo groot dat alleen de mededeling van woensdag al heeft geleid tot een koersstijging bij ABN Amro van ruim acht procent. Op de beurs ruikt het naar bloed. Deze reflex heeft veel weg van de hoogtijdagen van meesterbelegger George Soros ruim tien jaar geleden. Zijn naam kon destijds de koersen van aandelen of valuta’s huizenhoog opjagen.

TCI, dat de aandelen nog niet zo lang in handen heeft, kan moeilijk aanvoeren dat het zelf langdurig heeft geleden onder de teleurstellende koersontwikkeling van ABN Amro. Dat wil niet zeggen dat het fonds geen punt heeft. De aandelenkoers van de bank is, ondanks beloften en reorganisaties, de afgelopen zes jaar nauwelijks van zijn plaats gekomen. ABN Amro ligt dan ook ver achter bij de prestaties van de groep van rivaliserende financiële instellingen waarmee de bank zich vanaf 2000 pleegt te meten. Misschien moet 2007 het jaar worden waarin de vruchten van alle inspanningen worden geplukt. Maar misschien ook niet.

Het is verleidelijk een snel waardeoordeel los te laten op een hedge fund als TCI. Maar zeker in de financiële wereld – waar banken dergelijke fondsen tot hun beste klanten rekenen – is dat achterhaald. Leuk of niet: als er zaken speelden als moraal, loyaliteit en nationaal gevoel, dan zijn die al langer geleden verwaterd. Het idee na te gaan of er alternatieve methoden zijn om ABN Amro tot een grotere waardecreatie te brengen, is op zijn minst het onderzoeken waard. Wel zal daarbij gelet moeten worden op andere belanghebbenden: werknemers, klanten en de samenleving. Banken zijn geen gewone bedrijven. Zij vormen met hun rol in het financiële systeem een belangrijk onderdeel van de maatschappelijke infrastructuur. Daarmee mag niet lichtzinnig worden omgesprongen.