Zo’n verrukkelijke schoonheid!

Zou Hans Dorrestijn niet de Bill Oddie van de Nederlandse televisie kunnen worden? Dat we geregeld met Dorrestijn gaan vogelen op de tv? Dat zou nog eens natuurprogramma’s opleveren waar je naar wilt kijken. Een presentator die de diepe overtuiging heeft dat vogels voor meer opwinding zorgen dan drank, dat geen biertje op kan tegen het zien van de grijze gors – „Werkelijk zo’n verrukkelijke schoonheid!” – , die verklaart om die reden niet meer te drinken – „De kater werd verdreven door de wintertaling” – en die van vogels zegt dat ze „herauten uit het paradijs” zijn, nee „mooier nog: de vogel ís het geluk”. En dat alles zonder plechtig en kerkachtig te doen en dat je nooit meer een woordje mag zeggen als je aan het vogelen bent, zelfs mag je wel eens een bijgedachte hebben die niet alle natuurliefhebbers op prijs zullen stellen: „De bergeend! Een heerlijke eend om te zien, de smaak zal navenant zijn.” Geef die man een programma! In een opwekkend Nova-filmpje was gisteravond te zien wat voor genietingen ons dan te wachten staan.

Door dit filmpje in een uitstekend humeur gebracht besloten nóg weer eens, met frisse moed, naar Cinema.nl te kijken, een programma over film, dat (dus) gruwelijk laat uitgezonden wordt. Het heeft alles in zich, zou je zeggen, om zowel onderhoudend als informatief als serieus over een interessante kunstvorm te zijn: het wordt gepresenteerd door Volkskrant-filmcriticus Ronald Ockhuysen, het kondigt nieuwe films en dvd’s aan, het bevat interviews met regisseurs. Maar wat gaat er elke keer mis? Misschien is het gewoon zo dat televisie maken een stuk moeilijker is dan je denkt en dat zelfs fragmenten uit interessante films geen boeiend programma opleveren. En zeker niet als het zo gaat: we zien een stukje swingende film, Dreamgirls. Dat het swingend is, zegt Ronald Ockhuysen. Fijn zo. Hij vertelt iets over het verhaal: meidengroep, losjes gebaseerd op The Supremes. We zien intussen beelden ter waarde van de grijze gors, maar dan met dansende meisjes. Dan zegt Ockhuysen: „Dreamgirls valt in twee delen uiteen, een swingende eerste helft en een vervelende tweede helft, daarom krijgt de film van mij een vijf.” Verblufte kijkers. Ineens een vijf. En waarom moet deze film een cijfer krijgen, geen enkele andere film krijgt dat toch? Er was een aardig itempje over Jos Stelling bezig aan een nieuwe film, een mini-interviewtje met Ken Loach die zelfs in die korte tijd een paar interessante dingen wist te zeggen, maar stilstaan bij iets is altijd heel verkeerd op de tv, dus dóór, en fragmenten laten zien en stijve tekstjes opdreunen en de indruk van volkomen los zand wekken. Zo gaat het steeds. Het programma wordt maar geen programma. Hoe diep jammer. Ten tijde van het Rotterdamse filmfestival was er elke avond een écht interview met een regisseur op de tv, waarbij je zinvolle fragmenten te zien kreeg. Dat was steeds interessant. Omdat men de tijd durfde te nemen (en zó veel tijd was dat nu ook weer niet) om aandacht aan één ding te besteden. Maar hier wordt weer verondersteld dat onze aandachtsspanne die van een driejarige kleuter is.

In documentaires zie je dat wel: veel aandacht voor één onderwerp. Dat dat werkt, bleek gisteravond maar weer eens uit De Dokwerker - Beeld en herinnering van Marjoleine Boonstra. Verhalen die bij het standbeeld horen. Zoals van die ene man, die destijds was opgepakt en mishandeld en die bezweken was en namen had genoemd, omdat hij dacht: het is dát of dood. „En dan heb je die namen genoemd en dan denk je later toch bij je eigen, ja, ik had beter dood kunnen zijn.”

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen