Schrijnende gevallen opnieuw beoordeeld

De minister van Justitie gaat toch toetsbare criteria hanteren bij de beoordeling van ‘schrijnende gevallen’ onder asielzoekers. Hierdoor zullen duizenden gevallen opnieuw moeten worden beoordeeld.

Demissionair minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangegeven welke criteria zullen worden gehanteerd om afgewezen asielzoekers alsnog om humanitaire redenen een verblijfsvergunning te geven. Daarmee komt hij tegemoet aan een uitspraak van de Raad van State.

Asielzoekers moeten minimaal vijf jaar in Nederland wonen en kunnen aantonen dat ze voldoende geïntegreerd zijn. Ook moeten er „klemmende redenen van humanitaire aard” zijn. Voorbeelden zijn een dreigende scheiding tussen ouders en kinderen (omdat de een wel een verblijfsvergunning krijgt en de ander niet) en ernstige medische problemen. Ook de dreiging van eerwraak en huiselijk geweld kunnen redenen zijn. De kans op ‘schrijnendheid’ neemt toe als het om een combinatie van factoren gaat.

De brief van Hirsch Ballin betekent een breuk met de handelwijze van voormalig minister van Vreemdelingenzaken Verdonk (VVD) om schrijnendheid „met het hart” te toetsen. Verdonk weigerde bekend te maken welke criteria zij hanteerde bij de beoordeling van schrijnende zaken. De Raad van State vond eind vorig jaar dat Verdonk onvoldoende duidelijk maakte hoe zij beslissingen nam. De Raad schreef dat het „bewaken van consistentie bij uitstek de verantwoordelijkheid van bestuur is”.

Het begrip schrijnende gevallen wordt gehanteerd sinds de toenmalig minister van Vreemdelingenzaken Nawijn (LPF) op 14 januari 2003 toezegde casussen van uitgeprocedeerde asielzoekers op schrijnendheid te zullen beoordelen. Bijna 16.000 mensen hebben de afgelopen jaren een beroep gedaan op deze regeling. Enkele honderden kregen op grond van zo’n verzoek een verblijfsvergunning.

Het besluit van Hirsch Ballin kan grote gevolgen hebben voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), die al jarenlang kritiek krijgt wegens te trage afhandeling van dossiers. Het ministerie kon vanmorgen niet zeggen hoeveel zaken opnieuw moeten worden bekeken, maar volgens asieljuristen gaat het om duizenden hernieuwde beoordelingen.