Vastslaan en strakhouden

Hoe mensen met elkaar omgaan, daarvan zie je veel meer op de televisie dan in een dagje dagelijks leven. Hells Angels die van onder tot boven getatoeëerd zijn, met leren pakken aan en maffiazonnebrillen op en die dan met een grimas die ze voor een glimlach houden verklaren: „Wij zijn gewoon een motorclub.” En dat van dat in elkaar slaan van Barend en Van Dorp, daarvan kan Oebele Postma (geweldige naam voor een engel uit de hel, Oebele) met een oprechte blik zeggen dat dat „achteraf” natuurlijk „nooit gemogen” had. Zo’n kleinigheidje, daar bied je gewoon je excuses voor aan. Daar doe je niet moeilijk over. Als we maar afblijven van zware Willem en linke Harry en hoe die lui allemaal verder heten die elkaar omleggen in het gezellige clubhuis onder het genot van een biertje. Fijn dat het NOS-journaal dat bracht, net als de opvolger van Moszkowicz die met een oprecht smoeltje zei dat het een „emotioneel afscheid” was geweest tussen Holleeder en M. „De heren zijn twintig jaar met elkaar omgegaan, dat schijnt nu niet meer te mogen.” Huh? Van wie niet? Als ze elkaar dreigen te gaan missen is er nu juist niets meer dat gezellig koffiedrinken in de weg staat. Moszkowicz zelf verklaarde later op de avond dat Holleeder in zijn persoon „de laatste strohalm ziet weggaan”. Treffende beeldspraak. Overigens uitstekende aflevering van Pauw & Witteman, die lieten zien dat ze als geen ander kunnen doorvragen. Vroeger stond bij ons thuis een boekje over hengelsport in de kast dat heette Vastslaan en strakhouden, en dat deden ze. De arme spartelendeMoszkowicz wist na grondig vragen over waaróm hij eigenlijk had gevonden dat hij best zowel de raadsman van „wijlen de heer Endstra” als van „de heer Willem Holleeder” kon zijn, niets beters te produceren dan dat niemand tegen hem gezegd had dat hij het níét moest doen. Hij beriep zich toch al voortdurend op anderen die allemaal „niet de minsten” waren en die dingen gezegd hadden waaruit wij moesten begrijpen dat hij gemeen beentje was gelicht door de „tripartiete kongsi” van pers, OM en Jort Kelder of zoiets. En waarom het OM dat dan zou doen? Omdat „ik m’n werk niet slecht schijn te doen”. En „het moet allemaal bij Holleeder komen”. Om die zwart te maken. „Het lijkt eerder of ú zwart gemaakt wordt” zei Pauw, waarop Moszkowicz dankbaar begon te glimmen en „Dank u” prevelde.

Was ook leerzaam. Maar er was véél meer. Mensen die opgelicht waren door een knullige oplichter die elke keer als er geld betaald moest worden zei: „Dat komt later wel” en ze zo jaar na jaar gratis liet optreden op Sinterklaasfeestjes, of hun salaris niet betaalde, of een fiks bedrag leende van de vrouw die hij als huiskapper bediende. De boef werd opgespoord in Opgelicht?! en verklaarde, kribbig van al die mensen: „Het is gewoon één kliekje” en „Ze proberen mij kapot te krijgen.” Grappig hoe het je aan iemand anders denken deed. Samenzwering. Om mij zwart te maken.

In De rijdende rechter waren ook al mensen bezig elkaar zwart te maken, buren natuurlijk, die elkaar beschuldigden van gluren, rommel maken en vooral sabotage, omdat de afvoer van de een door de tuin van de ander liep en de tuineigenaar de afvoerbuis gewoon afgezaagd had. Mocht -ie best van de rechter. Maar tot die tijd zag je ze geweldig in de weer „Zij stortten zand in hun tuin en dat kwam dan in mijn afvoer, als ik die niet al had afgezaagd” of „Zij loopt altijd te gluren, ze struikelt zowat over d’r eigen van het omkijken” en bij zo’n bewering zei de tegenpartij dan geshockeerd „Oohhh!” Heerlijk. Zal gezellig wonen zijn daar.

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen