Linkse groeibriljant houdt van monoloog

De CDA-fractie heeft vandaag Pieter van Geel gekozen als voorzitter. De oud-staatssecretaris voor milieuzaken heeft binnen de partij een links profiel.

Van Geel Foto Roel Rozenburg DENHAAG:27MEI2003 Staatssecretaris Pieter van Geel (Duurzaamheid). FOTO ROEL ROZENBURG Rozenburg, Roel

Hoe gaat Pieter van Geel het aanpakken als hij over een week in de Tweede Kamer aantreedt als leider van de CDA-fractie? Zal hij bij het debat over de regeringsverklaring, zoals zijn collega Jacques Tichelaar bij de PvdA beloofde, kiezen voor een eigen invulling en de grenzen van het regeerakkoord opzoeken? Om alsnog te bewerkstelligen dat uitbreiding van kernenergie in Nederland mogelijk wordt?

Want het is toch amper een jaar geleden dat hij de tegenstanders in de Tweede Kamer trachtte te overtuigen dat het een goede zaak was om naast Borssele ten minste nog één nieuwe kerncentrale in gebruik te nemen. Dat zou al in 2016 kunnen gebeuren, dacht hij toen. Volgens het regeerakkoord sluit het nieuwe kabinet dat uit.

Of zal Van Geel als fractieleider meer werk maken van maatregelen ter verbetering van het milieu dan hij deed als staatssecretaris? Wordt het CDA onder zijn aanvoering de kampioen CO2-reductie? Zodat eindelijk de rampzalige toestanden die Van Geel als staatssecretaris schetste om de noodzaak van drastische ingrepen te illustreren, geen werkelijkheid worden? Het kabinet onder leiding van premier Balkenende heeft weinig te vrezen.

De rooms-katholieke Petrus (Pieter) van Geel (55) werd geboren in Valkenswaard. Na de hbs studeerde hij van 1968 tot 1974 planologie in Nijmegen om vervolgens in dat specialisme voor de gemeente Helmond aan de slag te gaan. Het duurde nog zes jaar voor hij actief werd in de politiek, eerst in D66 en enkele jaren later voor het CDA. In 1995 was Van Geel lijsttrekker voor deze partij bij de provinciale statenverkiezingen en vanaf die tijd steeg zijn ster. Liefkozend spraken de christendemocraten over „onze groeibriljant uit De Peel” en toen in 2000 duidelijk werd dat hij een rol zou gaan spelen in het landelijke CDA, ging menigeen in Den Haag er van uit dat hij de opvolger was van Jaap de Hoop Scheffer als leider van de christendemocraten.

Van Geel, bij de verkiezingen in 2002 nummer drie op de lijst, werd gepolst, maar liet het voorzitterschap „om praktische redenenen” aan zich voorbijgaan. Het CDA koos toen Jan Peter Balkenende. Achteraf kwam de verklaring dat De Hoop Scheffer de kandidatuur van Van Geel had geblokkeerd om zijn linkse profiel. Inderdaad had de Brabantse gedeputeerde dat voorjaar in NRC Handelsblad verklaard dat samenwerking met de PvdA meer voor de hand lag dan met de VVD. „Intuïtief zeg ik dat bij ons in de partij en ook bij mij het mededogen met de zwakste in de samenleving dominant is.”

Een andere verklaring voor de gang van zaken in 2002 is dat Van Geel rekende op het ministerschap van Volkshuisvesting en daar veruit de voorkeur aan gaf. Het werd echter een staatssecretariaat en zijn vertrek wordt gekleurd door berichten over ernstige beleidsfouten bij gifschepen.

Het voorzitterschap dat Van Geel nu vervult, dwingt hem tot een grote mate van zelfdiscipline. De Tweede Kamer gaat nog iets meemaken als dat niet lukt. Tijdens urenlange commissievergaderingen over milieuzaken liet Van Geel zich steeds weer uitdagen door de fanatieke Kamerleden Samsom (PvdA) en Duyvendak (GroenLinks) om vervolgens tevergeefs in gelijkhebberige monologen een poging te wagen hen te overtuigen van zijn prestaties.

weblog over Van Geel: nrc.nl/kabinetsformatie