Krant zonder compromissen

Apollonia Mathia (52) werkt bij de Juba Post. Dit is de eerste nieuwe krant in het autonome Zuid-Soedan. ,,Ze zijn bang dat je met kritiek komt. Kijk uit voor Apollinia, zeggen ze.’’

Apollonia Mathia. Foto Jeroen van der Meyde /Fotogeniek Meyde, Jeroen van der

Carolien Roelants

Apollonia Mathia uit Juba in Zuid-Soedan is een zeer wilskrachtige vrouw. Anders had ze afgelopen week ook niet in Nederland gezeten op een symposium over de rol van maatschappelijke organisaties bij vredesopbouw in conflictgebieden van de Nederlandse hulporganisaties Cordaid en ICCO. Mathia (52) heeft zich van secretaresse bij de Zuid-Soedanese overheid en communicatiemedewerkster van de katholieke kerk opgewerkt tot senior editor van The Juba Post, met het Oegandese Verzetsleger van de Heer in haar portefeuille. Regelmatig duikt ze de bush in om voor haar krant over de terreuractiviteit van het LRA en het kwakkelende vredesproces tussen de groep en de Oegandese regering te berichten.

Haar man en zes kinderen (nu 14 tot 26 jaar oud) hebben zich erbij moeten neerleggen. „Je moeder gaat weer weg en laat ons aan ons lot over, zei hij vroeger altijd”, vertelt Mathia in een interview in Rotterdam. „Maar dat doet hij niet meer. Ik ben een zeer onafhankelijke vrouw.”

Drie vaste redacteuren en een hoofdredacteur werken er voor de Engelstalige Juba Post in de Zuid-Soedanese hoofdstad Juba, nog eens vier in Khartoum en negen stringers in verschillende plaatsen. Na het ter ziele gaan van The Nile Mirror in de jaren zeventig werd Juba Post met internationale steun in maart 2005 als eerste nieuwe krant in het autonome Zuid-Soedan opgericht. De journalisten, inclusief Mathia, zijn het product van een een journalistieke opleiding die mede door het ICCO wordt gefinancierd. De krant komt één keer per week uit met een oplage van twee- tot drieduizend exemplaren. Dat lijkt niet veel voor een stad als Juba met naar schatting zo’n 250.000 inwoners. Maar Juba is eigenlijk nauwelijks een stad, met bijvoorbeeld maar enkele kilometers geasfalteerde weg, en veruit de meeste inwoners zijn analfabeet.

In het vredesakkoord (CPA, Comprehensive Peace Accord) dat in januari 2005 een eind maakte aan de lange oorlog tussen Arabisch en islamitisch Noord- en Afrikaans en christelijk/animistisch Zuid-Soedan is volgens Mathia de vrijheid van meningsuiting gewaarborgd. De Juba Post trekt zich dus nergens iets van aan, zegt ze, behalve natuurlijk, voegt ze er lachend aan toe, van de betrouwbaarheid van zijn bronnen.

Zijn onafhankelijkheid is de krant van tijd tot tijd op problemen met de noordelijke regering in Khartoum komen te staan. Hij kreeg in 2005 drie weken een verschijningsverbod opgelegd, en ook is het drukproces een paar maal door de autoriteiten gesaboteerd „toen de inhoud hun niet zinde”, aldus Mathia. De Juba Post wordt in Khartoum gedrukt – er is geen drukkerij in Juba. „Maar de [autonome] zuidelijke regering begrijpt wat vrijheid van meningsuiting inhoudt”, aldus Mathia. „We sluiten geen compromissen.”

De Juba Post van deze week telt 16 pagina’s. Minder dan normaal, omdat Mathia en nog een paar collega’s niet op de redactie zijn. Het hoofdartikel op pagina 2 roept de politieke partijen op om tijdig voor de verkiezingen in 2008 hun programma’s te publiceren. „De tijd van het omkopen van kiezers om de verkiezingen te winnen, is voorbij. U moet uw politieke kracht in de praktijk tonen.” Een ingezonden brief klaagt over corruptie bij de overheid. De krant is grotendeels gericht op Juba en Zuid-Soedan, maar besteedt ook aandacht aan Khartoum en de buurlanden. Juba Post meldt zelfs de Europese voetbaluitslagen.

Mathia zegt dat de redactie de krant graag vaker wil laten uitkomen – liefst dagelijks. Maar voor het zover is, moeten er nog heel wat problemen worden opgelost. De redactie is te klein, de stringers zijn te weinig actief, de internetverbinding waarlangs veel van het nieuws van buiten Juba moet worden verzameld, is vaak gestoord. Bovendien zijn de drukkosten hoog: „de [noordelijke] regering vindt ons lastig, en daarom houdt zij de tarieven extra hoog”, zegt Mathia. Maar Apollonia Mathia is trots op de huidige editie. „Als journalist van de krant word je in Juba door iedereen gerespecteerd”, zegt ze. „Ze zijn bang dat je met kritiek komt. Kijk uit voor Apollonia, zeggen ze.”

Juba Post op internet: www.thejubapost.com