Bankier van de armen gaat in Bengaalse politiek

Muhammad Yunus won de Nobelprijs voor de Vrede.

Aanhangers vragen zich af waarom Yunus zich nu inlaat met de ‘vieze, vieze politiek’.

Muhammad Yunus, die vorig jaar de trots van Bangladesh werd toen hij de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, betreedt de Bengaalse politiek. Zondag kondigde hij aan een partij op te richten die de politiek moet hervormen en zich moet concentreren op sterk leiderschap en goed bestuur. Bengalen vestigen hun hoop op Yunus, maar waarschuwen hem ook voor valkuilen.

„De vieze politiek en vieze, vieze politici zullen jouw ideeën vies maken”, schrijft F.A. Jewel op Yunus’ website, nadat die de bevolking vorige week om reacties had gevraagd op zijn plan mee te doen aan de verkiezingen. Die hadden in januari moeten plaatsvinden, maar werden na wekenlange protestacties van de oppositie voor onbepaalde tijd uitgesteld. „De electorale politiek van Bangladesh is veel moeilijker dan die van andere landen”, zegt Jewel.

De politiek van Bangladesh wordt, sinds de democratie in 1991 werd hersteld, beheerst door de persoonlijke vete tussen de in oktober afgetreden premier Begum Khaleda Zia en oppositieleidster Sheikh Hasina. Het wantrouwen tussen de vrouwen is zo groot dat zij elkaar niet meer vertrouwen in het organiseren van eerlijke verkiezingen. Daarom moet de regerende partij drie maanden voor de verkiezingen de macht overdragen aan een interim-regering. Bij deze verkiezingsronde is het land echter in deze fase in chaos beland.

Op 11 januari riep president Iajuddin Ahmed de noodtoestand uit en trad hij af als waarnemend premier. Hij had toen al onder druk van de protesten van Hasina’s Awami League de verkiezingscommissie naar huis gestuurd. De klacht van de oppositie was dat de commissie partijdig was ten gunste van Zia’s Bengaalse Nationalistische Partij (BNP), en met verouderde kieslijsten werkte. De nieuwe interim-premier, de bankier Fakhruddin Ahmed, benoemde een nieuwe commissie en zegde toe de verkiezingen uit te stellen tot de kieslijsten zijn herzien. De Awami League trok haar aangekondigde boycot in.

De afgelopen twee weken heeft de situatie de trekken van een staatsgreep gekregen. Vorige week benoemde de regering een gepensioneerde generaal als een van de drie leden van de nieuwe verkiezingscommissie. En begin deze maand arresteerde het leger tientallen leden van de BNP en de Awami League, onder wie twaalf voormalige ministers, wegens corruptie. Vele andere partijprominenten zijn ondergedoken. Organisaties als de Asian Development Bank (ADB) waren positief over de arrestaties: „Veel belangrijke projecten konden door hun [de arrestanten, red.] niet worden uitgevoerd”, zei de landendirecteur van de ADB tegen persbureau Reuters. Legeraanvoerder luitenant-generaal Moeen Ahmed zei na de arrestaties dat het leger „niet de bedoeling heeft de macht over te nemen”, maar „het land op het juiste spoor wil brengen” en de regering steunt. Sheikh Hasina kon weinig anders dan het leger prijzen voor zijn daadkrachtige strijd tegen corruptie. Zia zei „zich zorgen te maken” over de „willekeurige” arrestaties.

Yunus, die recent nog het interim-premierschap weigerde, springt nu in het gat dat door de impasse is ontstaan. „De manier waarop de interim-regering probeert een acceptabele atmosfeer te creëren door noodzakelijke hervormingen door te voeren heeft mij optimistisch gestemd”, schreef hij in zijn oproep voor ideeën over oprichting van een partij. „Ik weet dat meedoen aan de politiek betekent dat ik controversieel zal worden. Ik ben bereid dat risico te lopen.”

Veel waarnemers vragen zich af waarom. „Er was geen discussie over het feit dat hij de Nobelprijs won, maar politiek is iets anders. Ik zou niet graag zien dat mijn oude vriend het onderwerp van debat wordt”, zei voormalig minister van Buitenlandse Zaken Morshed Khan (BNP) tegen Reuters. Sommigen denken dat Yunus de beslissing heeft genomen onder druk van India en de Verenigde Staten. Sheikh Hasina raadde hem vorige week de stap af: „Nieuwkomers in de politiek zijn gevaarlijke elementen die met wantrouwen bekeken moeten worden”, zei ze tegen haar aanhangers. „Meestal doen ze meer kwaad dan goed.”

Reacties op Yunus’ beslissing:www.muhammadyunus.orgStel een eigen microkrediet beschikbaar via: www.kiva.org

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Bankier van de armen gaat in Bengaalse politiek (21 februari, pagina 6 en 7) wordt de naam van de bankier op verschillende manieren gespeld. De juiste spelwijze is: Muhammad Yunus .