Verzekerd van jurist

Verzekeringen voor rechtsbijstand zijn populair. Maar advocaten hebben geen hoge pet op van hun collega-juristen in loondienst.

Illustratie Nanette Hoogslag Hoogslag, Nanette

Eén op de drie huishoudens heeft er al één: een rechtsbijstandsverzekering. En het aantal rechtsbijstandsverzekeringen groeit nog ieder jaar met zo’n 7 procent. Gezien het prijsverschil met de advocatuur is deze populariteit makkelijk te verklaren. Neem je bij een conflict met je baas een goede arbeidsrechtadvocaat in de hand, dan kost dat gemiddeld 200 euro per uur. Een rechtsbijstandsverzekering, met ontslagrecht in het pakket, heb je al voor 15,65 euro per maand. Het uurtarief van de advocaat komt dus overeen met één jaar verzekerd zijn.

Maar de vraag is of je in de praktijk ook beter af bent met een rechtsbijstandsverzekering. Deze juristen werken in loondienst. Verdienen peperdure advocaten zichzelf bij een arbeidsconflict dubbel en dwars terug? En willen de verzekeraars je wel altijd helpen, of laten ze het afweten als het te lastig wordt?

„Ik vind de kwaliteit van rechtsbijstandsverzekeraars heel wisselend”, zegt Petra Charbon van de Nederlandse Vereniging van Arbeidsrechtadvocaten, „al moet ik er eerlijk bij zeggen dat dat ook voor advocaten geldt. Toch liggen bij verzekeraars de financiële belangen anders en volgens mij is dat van invloed op de kwaliteit. Als een vriend van mij een arbeidsconflict zou hebben en hij zou een beroep doen op zijn rechtsbijstandsverzekering, dan ben ik niet per definitie gerust op een goede afloop. Ik zou nauwlettend over zijn schouder meekijken.” Volgens Charbon is er een verschil in motivatie tussen een rechtsbijstandsjurist en een advocaat. „Het is toch anders als je in loondienst werkt en de klussen vanzelf op je af komen.”

Marianne den Boef van DAS Rechtsbijstand brengt daar tegenin dat de 400 juristen van DAS ook allerlei zaken oppakken die advocaten laten liggen. „Neem lichte consumentenzaken, zoals een conflict over een kapotte wasmachine. Wij hebben op dat gebied enorm veel ervaring. En we werken – in vergelijking met de advocatuur – tegen een bijzonder aantrekkelijke prijs. Alleen al gezien de kosten van het inlezen is het financieel niet haalbaar om een advocaat in te schakelen bij zo’n zaak.”

Toch is één op de tien mensen met een rechtsbijstandsverzekering niet tevreden over de dienstverlening, zo blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond in 2006. Zij kregen een slecht advies of hun beroep op de verzekering werd afgewezen. De reden daarvoor kan zijn dat er inhoudelijk niets tegen het probleem te doen is of dat het financiële belang te klein is. Ook kan het zijn dat de kwestie niet onder de dekking van de verzekering valt: dat is zo bij strafrecht- en echtscheidingszaken. Ten slotte komt het regelmatig voor dat de verzekerde zijn probleem aanmeldt voordat de wachttijd verstreken is; claimen kan meestal pas als de verzekering drie maanden loopt.

Toch doet de gemiddelde consument er volgens letselschadeadvocaat Derk-Jan van der Kolk „zeer verstandig aan” om een rechtsbijstandsverzekering af te sluiten. „Anders is de kans op het maken van hoge kosten erg groot. Bovendien wordt volgens mij 90 procent van de zaken prima behandeld.” Het onderzoek van de Consumentenbond ondersteunt dat: een grote meerderheid van de ondervraagden is zeer content met hun rechtsbijstandsverzekering; ze waarderen die met een dikke 7,5.

Volgens Van der Kolk hebben de negatieve verhalen van advocaten over rechtsbijstandsjuristen „een hoog papegaaigehalte”; men praat elkaar maar wat na. „Wij advocaten moeten nog wennen aan de concurrentie van verzekeraars. In Engeland is deze ontwikkeling al veel verder, daar kun je zelfs in de supermarkt juridisch advies krijgen.”