Polemiek is de verliezer in ongerichte stukken

Polemiek is de verliezer in ongerichte stukken

In Opinie & Debat van 10 februari wordt de vraag gesteld of er ‘nog wel echte polemieken in Nederland zijn’.

Drie gerenommeerde columnisten gaan hier op in met als eerste Grunberg. Onder de titel ‘De polemist verraadt zijn eigen zwakte, zijn obsessies zijn onthullend’, deelt hij wat stoten onder de gordel uit aan collega’s als Komrij, Van Dis, Zwagerman en Blokker.

Polemisch is het echter nauwelijks; daarvoor zijn de opmerkingen meestal te willekeurig en soms te flauw. De malaise op polemiekgebied komt volgens Grunberg doordat de literatuur voor alles gezellig en knus wil zijn en de huidige schrijvers op verwende kleuters lijken.

Hij besluit met: ‘Wat blijft is koddigheid’. Alleen Grunberg zelf begrijpt de zaak namelijk echt en om de anderen moet hij slechts lachen. En de onthullende obsessies? Daar kunnen we naar fluiten.

Als tweede komt Blokker aan bod in ‘Er zijn nog begaafde polemisten. Maar ze lijken niet op Hermans’. Dit stuk gaat bijna alleen in op heruitgaven van Hermans die nog zullen verschijnen (zoals Mandarijnen op zwavelzuur). Zijn conclusie: Hermans was niet zozeer polemisch bezig, als wel met het uiten van onvrede. Interessant, maar hoe zit het met die begaafde polemisten van nu? Het enige wat Blokker er helemaal aan het eind even van zegt is dat ‘er een naast hem staat’. Wie mag dat dan wel zijn; God, een geheime geliefde of een zoon? Kortom: opnieuw wordt de titel niet waargemaakt.

Ten slotte Komrij. In ‘Wie niet tegen eenzaamheid kan moet geen polemiek beginnen’ uit hij een aantal op zich interessante gedachten die als achtergrond hebben dat de polemiek dood is. Men is tegenwoordig namelijk te braaf, of integendeel juist te grof om het steekspel met kroonpennen te kunnen voeren en men kent de regels van de polemiek niet meer zo goed als Gerrit. En dan zijn er ook nog eens vaardige beunhazen op pad. En de eenzaamheid van de polemist? Wat daarover wordt gezegd, is nietszeggend.

Vroeger op de middelbare school kreeg je een laag cijfer als de titel van een opstel niet de lading dekte. Alle drie de auteurs bezondigen zich hieraan. Of hebben de redacteuren geen treffende titels uit de drie tamelijk ongerichte stukken kunnen destilleren? Des te erger. De polemiek is de verliezer.

Wim van Hoorn

Aerdenhout