Nieuw: de krimpbonus

De commissarissen van KLM hadden het zo mooi bedacht in 2004. Zonder aandeelhouders in te lichten hadden ze de bonus van de KLM-directie niet alleen aan het herstel van de nettowinst gekoppeld maar ook aan de aansluiting bij een internationale luchtvaartmaatschappij.

Kassa dus voor Leo van Wijk en zijn collega's bij de overname door Air France? Nou nee. Vakbonden protesteerden heftig omdat zij ontslagen verwachtten als gevolg van het samenvoegen van de twee luchtvaartmaatschappijen. En KLM had een aandeelhouder die daar gevoelig voor was: de staat. Minister Zalm stak persoonlijk een stokje voor deze verkoopbonus.

Voor Haagse inmenging hoeven drie topmanagers van Philips niet bang te zijn. Gisteren werd bekend dat zij samen 1.050.000 euro krijgen, omdat ze de halfgeleiderdivisie verpatst hebben. De precieze reden is niet duidelijk, de bedragen zijn dat wel. 300.000 euro voor financieel directeur Pierre-Jean Sivignon in zijn eerste volledige jaar bij het elektronicaconcern. 350.000 euro voor topman Gerard Kleisterlee, waardoor zijn beloning steeg naar een nieuw persoonlijk record van 2,5 miljoen. En 400.000 euro voor Frans van Houten, de baas van de halfgeleiderdivisie die zichzelf mee verkocht. En voor dat meeverhuizen naar de nieuwe eigenaren kreeg hij ook nog een bonus van 157.500 euro.

De Philips-managers zijn niet de enigen die vorig jaar zo’n verkoopbonus toucheerden. Ook Harry Bruijniks ontving een premie voor de verkoop van Edah en Konmar door supermarktconcern Laurus, alleen is vaag hoe hoog die was. Bij het ontslag van Bruijniks wilde het bedrijf niets meer kwijt over de totstandkoming van zijn bonus van 230.400 euro.

Een opmerkelijke ontwikkeling is die bonus bij verkoop wel. De bonus startte als beloning voor winstgroei. Daarna verzonnen commissarissen er allerlei criteria bij, maar iets met groei van het bedrijf hadden ze toch wel te maken. Nu wordt het ook lucratief om te krimpen. En daardoor aanlokkelijk om hijgende private-equitypartijen aan de deur binnen te halen.

Dat maakt nieuwsgierig naar nog een paar jaarverslagen. Krijgt Peter Bakker een beloning voor verkoop van de logistieke divisie van TNT of Patrick Cescau voor de verkoop van Iglo? Heeft Akzo Nobel in het jaarverslag al criteria staan voor een bonus voor Hans Wijers bij een beursgang van Organon?

Als dat zo is, zal er geheid ophef ontstaan over weer een nieuw trend in beloningsprogramma’s. Zet hem maar alvast op de agenda voor de aandeelhoudersvergaderingen: de krimpbonus.

Daan van Lent