‘Net’ cabaret, speciaal voor christelijk publiek

Het christelijk cabaretfestival, vorige week voor het eerst gehouden, wordt een jaarlijks evenement. Wat is christelijke humor? En is een dergelijk festival een teken van ‘humorverzuiling’?

Zijn show gaat „helemaal nergens” over, zegt Jo de Rijck, de 25-jarige Vlaming die vorige week het christelijke cabaretfestival Kleinzalig won. Hij voerde onder meer een bedeesde jongeman op die bij allerlei meisjes in het publiek om een kusje bedelde. Het geloof kwam niet ter sprake. „Maar waar het om gaat,” vertelt festivalorganisator Albert Barth, „is dat hij cabaret maakt als christen en toch breed toegankelijk is. Zodat een christelijk publiek niet halverwege de voorstelling hoeft weg te lopen.”

Het christelijk cabaretfestival is een initiatief van het Zwolse impresariaat Kleinkunstig, een jaar geleden door Barth opgericht om „alleen ‘net’ cabaret” – zoals het op zijn website staat – aan de man te brengen. De finale, in theater Odeon in Zwolle, trok donderdag een volle zaal. De winnaar nam 450 euro in ontvangst en krijgt een jaar coaching door het impresariaat.

Nu al staat vast dat het festival een jaarlijks evenement wordt. Albert Barth (26) spreekt echter tegen dat daarmee een nieuw soort humorverzuiling wordt gelanceerd. „In christelijke kringen is men een beetje achterop geraakt als het om sommige theatervormen gaat,” zegt hij. „Wat er tot nu toe op cabaretgebied gebeurt, heeft een vrij laag niveau. Ik zou het graag professioneler willen, en bij voorkeur met breed toegankelijke cabaret. Er zijn ook wel christelijke cabaretgroepjes met heel veel Bijbelse humor, maar die spreken alleen een incrowd aan. Het moet niet alleen kerkcabaret zijn.”

Als lid van de Nederlands Gereformeerde Kerk in Houten („een vrij progressieve kerk”) pleit Barth niet voor het verbieden van onchristelijk cabaret: „Ik wil dat mijn manier van leven wordt gerespecteerd en ik respecteer ook wat anderen doen. We moeten vooral niet wereldvreemd worden. Maar de meeste mensen onderschatten de gevoeligheden van christenen. Niet alleen bij dingen over God of Jezus, maar bijvoorbeeld ook als het te expliciet over seks gaat. Dat maakt cabaret tot een genre waar veel christenen moeite mee hebben. ”

„In het verleden zijn christenen vaak in de verdediging gedrongen,” aldus Barth. „Maar nu is er weer iets meer sprake van trots. Ik ben trots op mijn kerk. En je ziet ook dat er beter naar ons wordt geluisterd, misschien omdat de ChristenUnie in het kabinet is gekomen. Het onderwerp religie wordt weer respectvoller en voorzichtiger benaderd – mede omdat er uit islamitische hoek nu eenmaal heel fel op bepaalde onderwerpen wordt gereageerd.”

Dat laatste bleek onder meer uit de bedreigingen die de Amsterdamse cabaretier Ewout Jansen kortgeleden kreeg na een paar grappen over moslims, en ook uit de hatelijkheden die op internet circuleren over zijn Haagse collega Amar El-ajjouri die tijdens een schoolvoorstelling Geert Wilders zou hebben geschoffeerd. „In een scène van drie minuten speel ik een Turkse kapper die een blonde man knipt en scheert,” zegt El-ajjouri. „Wie dat is, blijkt pas aan het slot. Het toppunt van integratie, volgens mij: Wilders bij een Turkse kapper. Maar de reacties maken van mij opeens een moslim, nadat ik jarenlang Nederlander was. Daar ben ik erg van geschrokken.”

Toch verwerpt ook El-ajjouri de gedachte aan verzuild cabaret. Er moet geen apart cabaretfestival voor moslims komen, vindt hij: „Dat zou de scheiding op basis van religie alleen nog maar groter maken. Al die verschillende soorten mensen bij mij in de zaal vind ik een genot om te zien. En dat ze allemaal kunnen lachen om hetzelfde – dat is het mooiste dat er bestaat.”