Franse president kan nu worden afgezet

De Franse president kan voortaan worden afgezet als hij zijn plichten als staatshoofd verzaakt. Dat is de strekking van een grondwetswijziging die het Franse parlement gisteren heeft aangenomen in een gezamenlijke zitting van de beide kamers, de Assemblée Nationale en de Senaat.

De president kan voortaan worden afgezet wanneer een tweederde meerderheid in beide kamers oordeelt dat het gedrag van de president onverenigbaar is met zijn rol als staatshoofd.

Met de invoering van deze Franse versie van een impeachment-procedure komt de huidige president, Jacques Chirac, op de valreep van zijn tweede mandaat een verkiezingsbelofte na.

Chirac werd in zijn eerste termijn als president tussen 1995 en 2002 in verband gebracht met rechtszaken tegen medewerkers uit zijn tijd als burgemeester van Parijs, tussen 1977 en 1995. Een commissie oordeelde toen dat hij tijdens zijn mandaat niet vervolgd kon worden. In 1999 concludeerde de Franse Constitutionele Raad dat een grondwetswijziging nodig was om de strafrechtelijke aansprakelijk van het staatshoofd beter te regelen.

De immuniteit van de president blijft na de grondwetswijziging van gisteren gehandhaafd. Vervolging voor feiten die dateren uit de periode voor zijn verkiezing tot president blijft alleen mogelijk na afloop van zijn mandaat. Maar dat mandaat kan dus voortaan wel vervroegd aflopen, wanneer het parlement hem afzet. De nieuwe bepalingen gaan in na de verkiezing van de volgende president, op 6 mei.

De grondwetswijziging kreeg vooral steun van regeringspartij UMP (449). De meeste leden van socialistische oppositie onthielden zich, of stemden tegen, evenals leden van de centrumpartij UDF. Een aantal van hen voerde aan dat de grondwetswijziging een majeure wijziging in het Franse staatsbestel impliceert, omdat zij inhoudt dat ook de president direct verantwoording schuldig is aan het parlement.