Dodelijke visjes, sake, maar geen contract

Adam Thorpe: Is This the Way You Said? Jonathan Cape, 279 blz. € 25,95

Adam Thorpe: Is This the Way You Said? Jonathan Cape, 279 blz. € 25,95

Waarom wordt Adam Thorpe vaak aan zijn eerste roman Ulverton herinnerd? Omdat hij nooit opnieuw zo’n vindingrijk spel heeft gespeeld als in dat verhaal, de geschiedenis van een Zuid-Engels dorpje door de eeuwen heen. Niemand zal in hem een schrijver zien die op zijn routine werkt. Sterker nog, hij maakt de indruk dat hij verwikkeld zit in denk- en schrijfproblemen waar hij uit zou komen als hij zich ontspande, en dat is nu net datgene wat hij niet wil.

In Thorpe’s nieuwe boek staan vijftien verhalen waarvan de laatste twee de sterkste zijn. Het veertiende, ‘Wanderlust’, is drie pagina’s lang en gaat over een man die om de zoveel tijd zijn gezin verlaat en eenzaam door Europa gaat zwerven. Denk maar aan een pelgrimstocht zonder uitgangspunt, schrijft hij thuis in zijn torenkamertje; en de keus van wegen ziet hij als oneindig. Wanneer hij te oud wordt om te reizen verbrandt hij zijn aantekeningen in de tuin.

Al is deze zwerver niet een en dezelfde als de auteur, hij kan geen vreemde voor hem zijn, en zijn geluid blijft hoorbaar in het daaropvolgende titelverhaal. Daarin treden twee hoofdfiguren op, eerst afzonderlijk, tenslotte samen in een verscholen Japans restaurant. De een is een mime-docent die na zijn veertigste een roman is gaan schrijven. In tien jaar heeft hij voltooid. De ander is een uitgever die dat manuscript meeneemt als hij met vrouw en zoontje op vakantie gaat naar een Grieks eiland. Terwijl hij daar een berg beklimt leest zijn vrouw het bij de zee, maar als ze even niet oplet verdrinkt haar zoontje. Aan de lunch zegt de uitgever eerst alleen dat het boek zijn leven veranderd heeft, en pas later hoe. Intussen hebben beide heren veel sake gedronken en nu wordt hun een zeldzaam soort rauwe visjes geserveerd dat bij een verkeerde behandeling dodelijk kan zijn. De auteur voelt zich wonderlijk, want dronken, met die gevaarlijke visjes voor zich, en zonder een uitspraak over zijn boek.

Daar laat Thorpe het bij, zoals hij vaker doet. De afloop interesseert hem matig. Hij wil liever dat de situaties die hij opriep en de daarbij behorende spanningen in herinnering worden gehouden. Soms lukt het, soms niet. Het zal alleen voldoen als een verhaal feilloos is geschreven en ieder woord is afgewogen.

J.J. PEEREBOOM