De spectaculaire opmars van wilde ‘herintreders’

Recent was in het nieuws dat de vereniging Das & Boom wegens succes onder die naam stopt en de huismus in Amsterdam sterk afneemt door toedoen van de sperwer. Beide zaken illustreren hetzelfde: hoe fantastisch het gaat met onze roofdieren!

Roofvogelopmars in Randstad

Roofvogels hebben een fenomenale opmars naar het westen en de steden gemaakt. De bebossing in West-Nederland neemt sinds 1970 toe en roofvogels die zich lange tijd schuilhielden in donkere dennenbossen, bleken zich aan te kunnen passen aan de mens. Telde Amsterdam in 1990 nog 0 paartjes sperwers, nu zijn het er dertig. De buizerdpopulatie is sinds de jaren zeventig verdrievoudigd, het aantal sperwers nam met 250 procent toe en de haviken zijn verdubbeld. Een nieuwkomer is de slechtvalk (zie grafiek) die uitsluitend broedt op hoogspanningsmasten en schoorstenen van elektriciteitscentrales – onze kunstmatige rotsen. De slechtvalk bereikt in adembenemende duikvluchten 330 kilometer per uur en is daarmee het snelste levende wezen ter wereld! Het idee dat je voor spectaculaire soorten ver moet reizen, kunnen we daarom zo langzamerhand wel loslaten. Afgelopen jaar kwam ook de grootse arend van Europa, de zeearend, tot broeden in de Oostvaardersplassen bij Almere. Eerder doken in Limburg en de Achterhoek oehoe’s op, de grootste uilen ter wereld: krachtpatsers die zelfs katten en roofvogels grijpen!

Vos, das en wilde kat

Ook onze rovende zoogdieren laten eenzelfde zonnig beeld zien. Het aantal vossen en dassen nam sinds de jaren zeventig toe met een factor twee tot drie. Reden voor de vereniging Das & Boom om haar werkterrein te verleggen naar het cultuurlandschap. Een fraaie nieuwkomer is de wilde kat, waarvan vorige maand in nachtelijk Limburg de eerste foto’s zijn gemaakt. Is die onstuimige groei van rovers eigenlijk geen probleem voor hun prooien? Nee. De sperwer die in Amsterdam bijvoorbeeld zoveel mussen wist op te ruimen, zal last gaan krijgen van grote roofvogels als de havik, die ook de stad ontdekt hebben. Verder zal de sperwer noodgedwongen overschakelen op andere prooisoorten. Daardoor zal de mus wel weer uit het dal opkrabbelen. Predatoren en prooidieren leven immers al miljoenen jaren samen.

Toekomst met lynx en wolf?

De toename van onze roofdieren past in een wereldwijde trend, waarbij angst plaatsmaakt voor fascinatie. Ooit werd alles met tanden en klauwen verdelgd, vergiftigd en vervolgd. Nu zijn zelfs de meest angstaanjagende rovers - zoals de grote witte haai en de zeekrokodil gewilde excursie-objecten. Het aanpassingsvermogen van roofdieren aan de moderne samenleving is verbluffend. Daarom staan ons vast nog meer ‘herintreders’ te wachten. Zoals de lynx, waarvan al sporen zijn gevonden in Limburg en Brabant. Of misschien zelfs wel de wolf, die oprukt uit het oosten en de Nederlandse grens tot op 300 kilometer is genaderd. Vooral zijn komst zou een mooie kroon zijn op de ‘verwildering’ van ons land!

Kor Goutbeek

    • Kor Goutbeek