Wij zwichten nooit

Foto Rien Zilvold opname van het radioprogramma De Avonden in Studio Amstel, Amsterdam FOTO: Rien Zilvold Wim Noordhoek (met blonde haar voor de tafel) radio media november 1997 Zilvold, Rien

Ambassadeur voor een boek... een diplomatieke dienst, in het leven geroepen voor de Beste Boek Verkiezingen. Maar hoe kunnen die nou democratisch zijn? Boeken zijn er voor meer lezerspubliek dan alleen dat van vandaag. Zouden de lezers anno 2007 alleenrecht hebben om te oordelen over Het Beste Boek? Zo’n absolute kwalificatie is onmogelijk. Hooguit wordt de lezer veroordeeld.

Enfin. Ik weet het niet! Nescio!

Hiphoppers, gabbers, punks, hippies, nozems, zwarte coltruien. Variaties op hetzelfde thema: jeugdvriendschap, verbondenheid in de tijd, de nieuwe generatie gaat het maken, kijk uit! Ook in de jaren tien van de vorige eeuw. Overal in Europa oorlog, behalve in Nederland. En Nescio schrijft, in zijn merkwaardige spelling die zich niets aantrekt van groene boekjes: Titaantjes en De uitvreter, en, iets afstandelijker, Dichtertje. Jongens waren we, en we zouden ze een poepie laten ruiken, en nooitnooitnooit zouden wij zwichten voor de burgermanstatus. Die dure eed, als tiener gezworen, is van alle tijden.

Het is ook van alle tijden dat we ons er niet aan kunnen houden. Er gaat water bij de wijn. En dan? Er zijn er die zich tegen hun eigen eedbreuk verdedigen door een leven lang te blijven dichten en mijmeren, intussen het ‘brave burgerpaadje naar het graf afwandelend’... En er zijn er, die dat paadje weigeren, en met behoud van jeugdige waardigheid van de brug stappen. (Of van het Hilton hotel)

Nescio staat tussen zijn vrienden, en schrijft over ze. ’n Beetje droogjes maar heel liefdevol. En ’n beetje indiscreet, omdat je als lezer snapt dat Nescio allang water bij de wijn heeft gedaan. Gelukkig maar, anders hatti ’t nooit kunnen schrijven – dan had immers de afstand ontbroken die zijn schrijven wijs en grappig maakt.

Ontstaat kunst ook niet juist door het gewriggel van de maker die zijn eigen jeugdig elan niet is vergeten, en die dat, burgermanstatus niettegenstaande, tegenover de eeuwigheid blijft verdedigen?

Het is in elk geval niet democratisch. De schrijver is de baas. Nou én?