Wat vrouwen weten moeten

In de kast staat er nog wel één, een huishoudboek. Het is soms geweldig van pas gekomen, bijvoorbeeld die ene keer dat een linnen bloes nét iets te lang onder de strijkbout was gehouden en eenbruine strijkijzervormige vlek vertoonde. Het boek wist raad. Het droeg op bepaalde chemicaliën in te slaan, borax vooral en daarmee de vlek te bewerken. En zie: als sneeuw voor de zon! Heb ook nog een doe-het-zelfgids voor vrouwen, die weliswaar veel roze kamers laat zien, maar tegelijkertijd duidelijk uitlegt hoe je de buitenelektriciteit moet aanpakken of de dakgoot repareert. Is ook heel handig. Dus die Avond van het Handboek voor de Moderne Vrouw, daar had ik geweldig veel zin in. Nuttige tips. Voorbije raadgevingen die erop neerkwamen dat een vrouw veel moest slikken teneinde het haar man naar de zin te maken. Grappige plaatjes van toen huishoudboeken nog gewoon waren, handige tips over dingen die je nú moet weten, een gezellige quiz – ja, ja, ja! Laatst nog vertelde een vooraanstaande feministe dat je, als je mannen een beetje in de stemming wilde krijgen om je iets te vertellen, voor een interview bijvoorbeeld, eerst gewoon uitleg over van alles moest vragen. „Mannen willen dolgraag iets uitleggen”, vertelde ze. Ik zag het haar even later demonstreren aan twee mannen, die ijverig toelichtingen begonnen te geven terwijl zij ze barstensvol belangstelling aankeek. En reken maar dat ze ontdooiden.

Zulke dingen.

Maar ja. Het blijft natuurlijk wel televisie. Dus er was niet veel aan. Niet echt gezellig, geen handboek te zien, flutvragen over Madonna en Oprah Winfrey, niet leerzaam – niks. Nu ja, niet leerzaam, zag wel aan de teams, deelneemsters die in leeftijdscategorieën waren ingedeeld, dat boven de vijftig het decolleté verdwijnt. De veertigers zagen er erg Laatste Kansachtig uit, met allemaal lage truitjes en veel bloot-nu-het-nog-net-kan, twintigers en dertigers deden wat ze uitkwam (dertigers heel zedig) de vijftigers en zestigers waren bedekt. (Weet overigens niet zeker of Annemarie Jorritsma óóit heeft geprobeerd te charmeren met een decolleté.)

Op de Belgische televisie was intussen iets heel anders over vrouwen te zien: Vuurdood, zelfverbrandingen in Afghanistan, door vrouwen die na hun huwelijk in een uitzichtloze situatie zijn terechtgekomen. Het ging om één vrouw in het bijzonder, de twintigjarige Gololai, door haar broer uitgehuwelijkt, zeg maar gerust verkocht, aan een nare neef – althans dat zei de naaste familie van G. nu. De broer had 2500 euro opgestreken en daar zelf een vrouw van gekocht en een huis. Gololai leefde bij haar schoonfamilie waar ze als slavin behandeld werd volgens haar moeder, volgens de schoonfamilie natuurlijk niet, die zorgde voor haar ‘als voor een dochter’. Ze had zichzelf op de binnenplaats met benzine overgoten en in brand gestoken, na twee eerdere zelfmoordpogingen met een mes. Blijkbaar maakte niemand haast om het vuur te doven, want ze was voor 95 procent verbrand. De schoonfamilie wachtte tot het donker werd om de vrouw naar het ziekenhuis te brengen, want een verbrande vrouw kan geen boerka aan, en dat wordt in Herat niet erg netjes gevonden. Het ziekenhuis kon niet veel beginnen, alle benodigdheden ontbraken. De verbrande G. leefde er toch zowaar een beetje op – eindelijk mensen die aardig voor haar waren. Ze stierf na twee dagen. De familie maakte alweer plannen voor haar halfzusje, moest ook uitgehuwelijkt. Zelf wilde ze dokter worden.

Daar helpen een paar tips uit een handboek voor de vrouw niet meer.

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen