Participatie, weg vooruit

Geachte minister voor Integratie en Wijkverbetering. Is integratie niet eigenlijk een onbereikbaar doel voor velen? De migrant mist simpelweg het gereedschap van de dominante groep om volledig Nederlander te worden. Toch moet de nieuwkomer integreren, en hij is inferieur totdat dat is voltooid.

De afgelopen jaren suggereerde integratie dat een migrant zich welhaast moest ontdoen van alle culturele bagage die hem belemmerde Nederlander te worden. In sommige gevallen diende dat de wet. Waar het betekende het ontkennen van de roots, raakten velen gefrustreerd. De weerstand die dit opriep leidde er soms toe dat de religieuze of ethnische identiteit een absoluut karakter kreeg. Daarin voelt de migrant zich tenminste geaccepteerd, erkend, meteen thuis.

Het nieuwe politieke credo is ‘samen leven’. Laat de nieuwe weg naar voren participatie heten. Participatie leidt tot grotere betrokkenheid van de migrant. Door alleen al te participeren, heeft hij al een deel van de koek. Als hij meer wil, beseft hij vanzelf dat daarvoor hogere eisen gesteld zullen worden; betere taalkennis, (her)scholing, en het verwerven van verfijndere sociale omgangsvormen .

Participatie voorkomt het vastklampen aan en het verstoppen achter cultuur of religie, simpelweg omdat de migrant daar geen afstand van hoeft te doen. De migrant zal op een meer ontspannen manier zijn dagelijkse werkzaamheden verrichten samen met anderen. Niet als moslim, Turk of allochtoon, maar als scholier, student, zakenpartner, collega.

Waar integratie absoluut is, en een sterke focus legt op je religieuze en culturele identiteit, bereikt participatie dat we elkaar zien als deelnemers waarbij iemand kennis neemt van de ander, relaties ermee durft aan te knopen, en er wederzijdse respect ontstaat, omdat de migrant niet inferieur is maar gelijkwaardig. De migrant moet dan niet iets worden, alvorens hij betekenis kan geven aan deze maatschappij. Hij is. Namelijk een participant.

Naema Tahir

Naema Tahir is Worldconnector: zie www.worldconnectors.nl