‘Wat voor klimaat wordt het morgen?’

De Europese Commissie wil dat meteorologen in hun weerpraatje voorlichting geven over het klimaat. Maar: „Ik ben er tegen met het vingertje te wijzen.”

De Belgische weervrouw Jill Peeters baalde gisteren een beetje dat ineens was besloten dat de groepsfoto buiten genomen zou worden in plaats van binnen. Ze had graag nog even haar jas aangetrokken, zegt ze. Maar als ze eenmaal buiten is, blijkt ze haar jas helemaal niet nodig te hebben. Het is half februari en bijna vijftien graden. Toepasselijker had de temperatuur deze dag niet kunnen zijn, bij een conferentie over klimaatverandering.

De Europese Commissie wil dat burgers beter beseffen dat ze zélf wat kunnen doen aan de snelle verandering van het klimaat, door kleine aanpassingen in het dagelijks leven. Daar heeft de commissie een campagne voor ontworpen die You Control Climate Change heet. Meteorologen, verwacht de commissie, zouden in hun dagelijkse weerpraatje een voorlichtende rol kunnen hebben. Vandaar dat gisteren – de tweede verjaardag van het Kyoto-verdrag – meer dan veertig Europese weerkundigen op uitnodiging van diezelfde commissie in Brussel waren.

„Mensen luisteren eerder naar ons dan naar politici”, zegt Gerald Fleming, een Ierse weerman die al 22 jaar in het vak zit. Hij heeft kritiek op maatregelen die de politiek neemt om de klimaatverandering aan te pakken. „Nu worden spullen die veel vervuilen vaak duurder gemaakt. De mensen denken dan: ‘Wéér een extra belasting om de staatskas te vullen.’ Ze beseffen niet dat het juist bedoeld is om de vervuiling aan te pakken.” De politiek, zegt Fleming, zou zich in plaats daarvan meer moeten focussen op voorlichting.

Wat zouden burgers volgens de weermannen kunnen doen om de klimaatverandering tegen te gaan? Spaarlampen, een roetfilter en „een beetje voorzichtig omgaan met de auto”, zegt Peter Timofeeff van omroep RTL, gisteren de enige Nederlandse weerman op de bijeenkomst in Brussel. „Ook al zijn het kleinigheden”, zegt hij, „het helpt écht. We moeten ergens beginnen.”

Timofeeff voelt zich erg betrokken bij de klimaatproblematiek. De campagne Nederland leeft met water, waarin hij de hoofdrol vertolkte, was een aantal jaren prominent aanwezig in de media. Het is lastig gebleken de boodschap over te brengen, zegt hij. „Mensen van wie de kelder steeds vaker volliep, begrepen wat ik bedoelde, maar mensen die ergens driehoog woonden, zeiden: waar heeft ie het over?”

De Europese Commissie wil nu dus de weerkundigen inzetten bij de voorlichting over klimaatverandering. Ze zouden er in hun dagelijkse weerpraatje wat over kunnen vertellen, mensen kunnen waarschuwen. Maar of ze dat ook echt doen, was na afloop van de conferentie nog een open vraag. „Ik ga geen voorlichting geven in een uitzending, althans niet specifiek”, zegt Jill Peeters, die het weerbericht verzorgt bij de Belgische commerciële zender VTM. „Er is simpelweg te weinig tijd voor. Bovendien ben ik er tegen om met het vingertje te wijzen.”

Het is niet uit desinteresse, zegt ze. Integendeel, Peeters is zelfs bezig met een boek over klimaatverandering. „Een soort Global Warming voor beginners”, licht ze alvast een tipje van de sluier op. Het zal geen doorwrocht essay worden. „Ik ben dan wel een wetenschapper, maar ik doe geen onderzoek. Veel mensen vergissen zich. Ze vragen tegenwoordig niet meer: ‘Jill, wat voor weer wordt het?’, maar ‘wat gaat er met het klimaat gebeuren?’ Ik ben een meteoroloog, géén klimatoloog. Dat zijn twee heel verschillende dingen.”

De sprekers gisteren in Brussel kwamen voornamelijk uit die laatste groep, namelijk de onderzoekers. Er werd vaak ingegaan op het IPCC-klimaatrapport dat een paar weken geleden in Parijs is gepresenteerd. De meteorologen, die zich voornamelijk bezighouden met weersontwikkelingen op termijn van een paar dagen, werden bijgepraat over de veranderingen op de lange termijn. En de verwachtingen zijn nog altijd alarmerend. Het schrikbeeld van een Nederland voor de helft onder water ontbrak ook gisteren niet.

Vreemd eigenlijk dat we ons pas de laatste jaren ongerust maken over de opwarming van de aarde, vindt Michael Fish, die 34 jaar lang het weerbericht presenteerde bij de Britse BBC. „In 1895 werd al voor het eerst bekend dat de aarde opwarmde. Nu is het een beetje laat, eigenlijk bijna té laat.”

    • Brian van der Bol