Vleggaar wint componistenprijs

Concert: Insomnio o.l.v. Ulrich Pöhl en Radio Kamer Filharmonie o.l.v. Otto Tausk. Nederlandse Muziekdagen 2007. Gehoord: 16/2 Vredenburg, Utrecht. Info: www.nederlandse-muziekdagen.nl.

Bij de aanvang van de Nederlandse Muziekdagen – dit weekeinde in Utrecht – heeft componist Giel Vleggaar (1974) gisteren de Henriëtte Bosmans Prijs gewonnen, een compositieprijs voor jonge, in Nederland wonende componisten. Het publiek mocht stemmen op vier door een jury geselecteerde kandidaten. Vleggaars Appalachia won met één stem verschil van de (niet bekendgemaakte) nummer twee.

De concurrentie was sterker dan bij de vorige editie. De composities – hoe divers ook – waren echt aan elkaar gewaagd: de klankschoonheid in het fragmentarische Phoenix van Alejandro Matamala (1972), het contrast tussen een opspattende baslaag en kortademige hoge melodieën in She Said I Could van Justin Christensen (1975), en de lichtvoetige polyritmiek in Maremagnum van Abel Paúl (1984). Christensen toonde misschien het meeste eigen karakter, maar Vleggaar won met flair.

Zijn transpositie van bluegrass gitaarmuziek naar het domein van de moderne gecomponeerde muziek is intrigerend, maar bleek – net als eerder bij het Nieuw Ensemble – moeilijk uitvoerbaar. Bluegrass leeft bij de combinatie van extreme gitaarvirtuositeit met een extreem relaxte, haast lome ritmische ‘feel’. Die verdwijnt volledig wanneer de musici en vooral de solist (Wiek Hijmans) gespannen in hun bladmuziek zitten te turen, en de noten maar nét raken.

Veel flair had ook Vleggaars Dead as Disco, dat in de grote zaal door de Radio Kamer Filharmonie in première werd gebracht. Zijn voorbeeld, nu geen bluegrass maar jaren-’80-disco, wist hij niet echt te ontstijgen, waardoor het een wat gemankeerde medley bleef.

Ook de werken van McGowan (met publieksparticipatie via rammelende sleutelbossen), Skoglund (een stadssoundscape) en Verlaan (inventief, seismografisch getoonzette eetpoëzie) overtuigden niet helemaal. Het best gemaakte werk van dit concert was zonder meer 365 van Joey Roukens (1982). Wat een orkestratie en techniek, maar ook: wat een Disney-emoties en gebrek aan originaliteit. Als er op dit moment echter één Nederlander rondloopt die het kan gaan maken in Hollywood, is het geen acteur maar een componist.

    • Jochem Valkenburg