Holleeder kwam langs als een prullenbak scheef stond

Hoe nauw was de relatie tussen Willem Holleeder en zijn strafpleiter Bram Moszkowicz? Dit weekend besluit de advocaat of hij doorgaat met de verdediging van Holleeder.

Foto Eric Brinkhorst Brinkhorst, Eric

amsterdam, 17 febr. - Een advocaat die plotseling door politiemensen vanuit zijn kantoor in Amsterdam met geblindeerde auto’s wordt opgehaald. De reden: een „dermate dreiging dat beveiliging noodzakelijk was”, aldus een woordvoerder van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding. Voor Bram Moszkowicz moeten het zware tijden zijn. Wat is er aan de hand rond de bekende Amsterdamse strafpleiter?

„Zorgelijk” en „zeer ongezond”. Zo omschreef Moszkowicz op 1 december 2003 de situatie rond zijn cliënt Willem Holleeder. Hij deed dat in een gesprek op uitnodiging van inspecteur van politie Jan van Looijen en officier van justitie Frits van Straelen. Directe aanleiding was informatie over de bedreiging van vastgoedhandelaar Willem Endstra door Holleeder en diens Joegoslavische rechterhand Paja M. op het kantoor van Moszkowicz. De strafpleiter bevestigde blijkens het proces-verbaal van dit gesprek dat „een dergelijk incident eenmaal had plaatsgevonden” maar dat Moszkowicz daar vooraf niets van had geweten. „Holleeder heeft misbruik gemaakt van de situatie”, zo vatten Van Looijen en Van Straelen de woorden van Moszkowicz samen.

Het was een ongebruikelijk, moeilijk en naar verluidt zeer emotioneel gesprek dat de twee justitie-ambtenaren met Moszkowicz hadden. Ze tekenen uit zijn mond op dat „Holleeder wel heel vaak op kantoor verscheen, vaak ook zonder reden. Soms omdat er een prullenbak scheef stond”.

Na de arrestatie van Holleeder komt het verslag van dit gesprek in het dossier terecht. Net als andere informatie over de relatie tussen Holleeder en zijn advocaat. Moszkowicz bestrijdt de juistheid van deze informatie en stelt dat hij niet onder de knoet zit bij zijn cliënt. Het gespreksverslag van Van Looijen en Van Straelen noemde hij zelfs „gevaarzettend” omdat in de onderwereld het feit dat iemand met de politie spreekt soms ernstiger wordt gevonden dan wat er gezegd wordt tijdens die gesprekken. Volgens Moszkowicz was er dan ook sprake van „een vies spelletje” van justitie om „een wig te drijven tussen hem en zijn cliënt”. Toch rijst uit het dossier-Holleeder een beeld op dat Holleeder méér dan alleen kind aan huis was op het kantoor van zijn advocaat.

Zo gebruikte Holleeder het adres aan de Herengracht een tijdlang als postadres. Het is volgens de regels van de orde van advocaten niet verboden maar wel ongebruikelijk. Dat geldt ook voor het bellen vanaf het kantoor van een advocaat. Niet verboden maar tegelijkertijd wordt er wel over gefronst. Advocaten mogen in principe niet worden afgeluisterd. Maar een advocatenkantoor moet geen vrijplaats worden voor criminele handelingen.

Om die reden is de bedreiging van Willem Endstra op het kantoor van Moszkowicz zo’n pijnlijk punt voor de advocaat. Door die gebeurtenis eind 2002 is het kantoor van Moszkowicz een plaats delict geworden. Justitie stelt zich dan ook op het standpunt dat alle informatie die over Moszkowicz in het dossier zit, naar boven is gekomen in het onderzoek naar de gedragingen van Willem Holleeder.

Bovendien past de informatie over de relatie tussen cliënt en raadsman volgens justitie in de werkwijze van Holleeder die door het OM ooit is samengevat als „inpalmen, vastbijten en uitknijpen”. De vraag of Holleeder gebruik of misbruik maakte van zijn advocaat en diens kantoor is door justitie nooit beantwoord.

Maar de recente berichten over het lekken van vertrouwelijke informatie over Endstra naar de media, blazen die discussie wel weer nieuw leven in. Vast staat dat door het televisieprogramma Nova vertrouwelijke dossierstukken zijn getoond, afkomstig van het kantoor van Moszkowicz. Naast Moszkowicz en zijn medewerkers, die stellig ontkennen dat zij stukken hebben gelekt, had ook Holleeder volgens betrouwbare bronnen toegang tot de dossiers van Endstra op het kantoor van Moszkowicz. Er zouden aanwijzingen zijn dat Holleeder er zelf voor heeft gezorgd dat de informatie bij de media terecht is gekomen, omdat hij Endstra onder druk wilde zetten.

Dat lijkt ver gezocht maar Holleeder heeft zelf erkend dat hij vertrouwelijk materiaal van Endstra aan misdaadverslaggever Peter R. de Vries heeft gegeven. Dat past het in het beeld dat Holleeder kind aan huis was op het kantoor van zijn advocaat. Een situatie die ooit door Moszkowicz zelf dus als „zorgelijk” en „zeer ongezond” werd betiteld.