Een stad van hemelhoge zeezeilen

Het Arabische Abu Dhabi steekt Dubai naar de kroon met grootse bouwprojecten van beroemde architecten. Naast de filialen van het Louvre en het Guggenheim bouwt de stad een theater dat als een libellevleugel in de zee steekt.

Welcome Island van Royal Haskoning in Dubai. Foto Royal Haskoning/ D103 Royal Haskoning

Na China zijn nu ook de Verenigde Arabische Emiraten bevangen door een bouwwoede. En net als eerder China hebben de Emiraten architectuur als publiciteitsmiddel ontdekt. Zoals China nu met gebouwen van beroemde westerse architecten als Herzog en de Meuron en Rem Koolhaas zijn imago als ultramodern land hoopt te vestigen, zo heeft Abu Dhabi, een van de zeven Emiraten, een groep wereldsterren van de architectuur aangetrokken om een cultuurwijk te ontwerpen op het Saayadit-eiland.

Blikvanger van de wijk wordt het centrum voor de podiumkunsten, ontworpen door de Iraaks-Britse architecte Zaha Hadid. Als een vreemd insect met doorzichtige, geaderde libellevleugels komt dit in de zee te liggen. De Amerikaanse architect Frank Gehry heeft het ontwerp geleverd van een filiaal van het Guggenheim in Abu Dhabi. Met zijn gigantische opeenhoping van gekromde vormen wordt het een soort Guggenheim Bilbao in de overtreffende trap, dat ook door Gehry werd ontworpen. De Fransman Jean Nouvel, wiens Musée Quai Branley vorig jaar in Parijs werd opgeleverd, neemt een museum voor zijn rekening dat dienst gaat doen als dépendance van het Louvre. Tadao Ando, de om zijn minimalisme bekende Japanse architect, ontwerpt het Maritiem Museum.

De cultuurwijk van Abu Dhabi, die verder een nationaal museum, 19 paviljoens voor een biënnale en verschillende kunstscholen zal omvatten, moet een attractie voor cultuurtoeristen worden die zijn gelijke in de wereld niet kent. Geld lijkt dank zij de nieuwe olierijkdom geen rol te spelen: de cultuurwijk maakt deel uit van investeringen van 27 miljard dollar in de modernisering van Abu Dhabi.

Hiermee wil de stad concurreren met het naburige Dubai, het emiraat dat al eerder een ontwikkeling tot woestijnmetropool begon. Maar het is niet waarschijnlijk dat Abu Dhabi snel Dubai zal inhalen als architectuurstad, want onlangs maakte Dubai een groot aantal nieuwe bouwprojecten bekend. Verschillende hiervan worden ontworpen door Nederlandse bureaus. Zo wonnen Royal Haskoning en D 103 International onlangs een prijsvraag voor het ontwerp van Palm Eiland Jebel Ali. Op het eiland van 300.000 vierkante meter voor de kust van Dubai wordt een stad gebouwd met woningen, winkels, kantoren en sportvoorzieningen. De stad gaat ‘Welcome Island’ heten, en bestaat uit wolkenkrabbers die lijken op de zeilen van een schip.

Het Amsterdamse bureau Zwarts & Jansma heeft de prijsvraag voor het nieuwe kantoor van de Dienst Wegen en Transport van Dubai gewonnen met een ontwerp van een toren van 22 verdiepingen die aan een meer kom te staan. Opvallendste onderdeel van de toren is dat een van de zijdes van het gebouw over de volle hoogte zal worden bedekt door een scherm waarop afbeeldingen kunnen worden geprojecteerd. Dankzij het ontwerp heeft het kantoor twintig procent minder elektriciteit dan gebruikelijk nodig voor de koeling.