Een Hollander naar Mekka

De ideeën, die Snouck Hurgronje in zijn dissertatie Het Mekkansche Feest neerlegde met betrekking tot de rituelen rond de hadj, waren toch niet zo nieuw of `extreem uitdagend` als Dirk van Delft het doet voorkomen (`Een Hollander naar Mekka`, W&O 3 februari). Dat Mohammed de verering van de zwarte steen ondanks zijn zuiver monotheïsme om strategische redenen toch toestond is een oude theorie die reeds in de achttiende eeuw door de toenmalige verlichte filosofen (zoals Montesquieu, Boulainvilliers) werd verdedigd. Het duidelijkst treffen wij de theorie aan bij George Sale in zijn Observations historiques et critiques sur le mahométisme (1734), waar hij schrijft, dat Mohamet jugea qu`il valoit mieux consentir à ces pélérinages à la Caaba, et aux cérémonies qui s`y faisoient, et à permettre même qu`on se tournât de ce côté pour faire les prières, que de faire échouer son dessein; il se contenta de les engager à rendre au vrai Dieu le culte qu`ils rendoient dans ce même lieu à leurs idoles, et de changer les circonstances de ce Culte, qu`il crut pouvoir donner du scandale`.

    • Wim Klever