www.nrc.nl/leesclub

Warna Oosterbaan ondekte in Dis een ‘Yamaha Goldwing’. Hij schrijft: ‘Die bestaat niet, dat is een Honda.’ Maar het is nog veel erger. Goldwingrijders, dat zijn toch van die iets te dikke figuren rondrijdend op een kermisattractie? Met sliertjes aan de stuureinden, antennes en radio’s. Vaak nog als setje ook, dan is het net of je dubbel ziet.

Hans Leutscher

Ik heb het stuk van Warna Oosterbaan over DIS met plezier gelezen en wist al bij de eerste regel wat de laatste zou zijn. Ik weet immers dat hij een motorrijder is en welke onverklaarbare fout ik in DIS heb gemaakt. Hoe ik van de Goldwing een Yamaha kon maken, in plaats van een Honda, weet ik nog niet. Diverse motorrijders hebben mij er op gewezen en mijn vader, die vroeger een Indian bereed (waarop ik veel heb meegereden), durf ik voorlopig niet eens onder ogen te komen. Ik zal de fout in een volgende druk laten herstellen.

Marcel Möring

Een geboren en getogen Assenaar leest Dis anders. Ik heb mij door Marcel Moring laten meeslepen door een Assen van 1980, en ik herkende locaties en personen. Ik heb genoten van de tochten van Jakob Noach met en zonder de Jood van Assen en van die van Marcus Kolpa op zoek naar Chaja, die nog steeds zo na te lopen zijn door de stad, om vervolgens na een broodje kroket of zo in de cafetaria op het Kerkplein via de Nassaulaan naar het bos te gaan met de Nieuwe en Oude Vijver.

Binnenkort ga ik dat doen. Met mijn vrouw, en wij zullen zeker weer op het bankje bij de Oude Vijver gaan zitten. Het bankje, waarop Jakob zit in de apotheose van het verhaal en waar hij de Jood over het water ziet wandelen, was de plaats waar wij ons op 11-8-’63 (ik heb het zojuist op de trouwring gecheckt) verloofden.

Met zo’n achtergrond lees je Dis anders, nog afgezien van het feit, dat ik me afvraag of een vergelijking met werk van Dante, Joyce of Beckett zin heeft of bijdraagt aan het genieten van een boek. Naar sommige reacties te oordelen niet, maar misschien heeft MM dat wel over zich afgeroepen.

Dis heeft mij zeer geboeid door de associatieve beschrijvingen van gevoelens, gebeurtenissen, omgeving en gedachten.

Harm Venekamp

Dit is de derde aflevering in de discussie over ‘Dis’ van Marcel Möring. Discussieer mee op www.nrc.nl/leesclub, waar ook eerdere artikelen te vinden zijn. Tirza (Arnon Grunberg, november) - Het psalmenoproer (Maarten ’t Hart, december) - De helaasheid der dingen (Dimitri Verhulst, januari) - Dis (Marcel Möring, februari) - Lucifer (Connie Palmen, maart)