Wel de hagepreek, niet Annie M.G.

In de officiële canon is te weinig aandacht voor religie en de kerk. Dus is er nu een aangepaste versie gemaakt.

De samenstellers willen de wijzigingen laten overnemen.

Christelijke historici hebben een eigen canon samengesteld voor de vaderlandse geschiedenis. Uit de officiële Canon van Nederland, die historicus Frits van Oostrom vorig jaar in opdracht van de regering publiceerde, verwijderden ze onder meer Annie M.G. Schmidt en Spinoza. Sommige andere zogenoemde ‘vensters’ werden vervangen. Zo maakte ‘De beeldenstorm’ plaats voor ‘De hagepreek’. De eerste staat volgens de historici James Kennedy, Peter Nissen, Ton van der Schans en Gerrit Schutte voor de politieke gevolgen van de Reformatie. In de hagepreek staat juist de religieuze dimensie centraal.

In het Nederlands Dagblad van gisteren beoordelen historici de canon van Van Oostrom als ‘goed werk’, maar ook als „een vrijzinnige, liberale selectie”. Hun alternatieve canon mikt op christelijk onderwijs. Op religieus gebied is de canon „magertjes”, zegt Ton van der Schans, docent aan de christelijke hogeschool De Driestar in Gouda en een van de samenstellers van de alternatieve canon. „Religie en de kerk hebben eeuwenlang gedomineerd in onze cultuur, maar in de canon zie je dat nauwelijks terug. Na de vertaling van de statenbijbel in 1637 houdt het op. Het lijkt alsof religie en kerk daarna niet meer hebben bestaan. Maar je kunt de invloed en rol van het geloof niet zomaar negeren.”

Daarom is bijvoorbeeld het Tweede Vaticaans Concilie opgenomen in de alternatieve canon. En is Annie M.G. Schmidt verdwenen. Van der Schans: „Niet omdat ze niet belangrijk is. Maar wij vinden het Concilie veel belangrijker.”

In een reactie zegt Frits van Oostrom dat zijn doel was een canon te maken die op alle Nederlandse scholen hét verhaal vertelt. „En met maar vijftig ‘vensters’ hebben we voldoende ruimte gelaten aan docenten om eigen accenten aan te brengen.”

„Theoretisch is dat inderdaad mogelijk”, zegt Van der Schans, „maar we zijn bang dat daarvan niks terecht komt. In de praktijk is het papier toch meestal leidend. De meeste leraren gaan daar niet zo creatief mee om.”

Het vervangen van zes vensters was noodzakelijk, vindt ook James Kennedy, hoogleraar geschiedenis aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Leraren worden door de vensters in de officiële canon „geketend”, zegt hij. „Alleen met veel manoeuvreren kunnen ze daaruit loskomen. Dan is het beter nieuwe vensters te maken.”

Van Oostrum is bang dat het concept van de canon nu wordt „verkruimeld”. „Je moet niet aan het gebouw gaan wrikken. Komt er straks bijvoorbeeld ook een joodse versie van de canon? Ik was juist zo blij dat het plan voor een christelijk woordenboek door Van Dale was afgeblazen.”

‘Verkruimeling’ speelt voor de christelijke historici geen rol. Van der Schans wil geen eigen canon-boek of canon-wandkaart maken, zoals bij de officiële versie. „De canon van Van Oostrum bevat veel waardevolle elementen. We zouden alleen graag zien dat onze wijzigingen in de canon worden overgenomen. Het zijn eigenlijk nieuwe zolen voor goede schoenen.”

Lees het officiële canon op: www.entoen.nu. Het christelijke canon is te vinden op: www.nederlandsdagblad.nl.