Duur popje voor volwassene

Gerard Poot (47) handelt in designer toys: speelgoed als esthetisch object.

Zijn eigen collectie bestaat uit duizenden poppetjes.

Gerard Poot: ‘Net als bij reguliere kunst geldt: vind je het leuk dan omarm je het, vind je het niks dan loop je lekker door.’ Designer toys poppen trends design

Nét op tijd terug voor de postbode. Met zijn jas nog aan pakt Gerard Poot (47) een schaar, en gaat het met dik plakband ingesnoerde pakketje te lijf. Het komt uit Hongkong. In de doos zit een zwarte ‘P.A.P. Stüssy’: een forse pop, compleet met sneakers, streetwise muts en een dollarteken in de hand. Alles van vinyl. „Geweldig”, vindt Poot de pop. „Nu de vier andere kleuren nog op de kop tikken.”

Samen met zijn vrouw Daisy runt Poot HighlandToys, een bedrijf dat is gespecialiseerd in designer toys, ook wel vinyl- of urban toys genoemd. „ Art toys mag ook: dat geeft meteen aan dat het om kunst gaat”, zegt Poot. Speelgoed als esthetisch object dus. De manier waarop Poot duizenden poppetjes achter glas heeft uitgestald in het kantoor-aan-huis in Almere doet inderdaad kunstzinnig aan. De ontwerpen variëren van schattige, roze figuurtjes tot uitgesproken griezels met een bebloede grijns.

In het dagelijks leven zit Poot – grijze baard, overhemd met olijke bretels over een zwart T-shirt – in een andere kunsthoek: hij levert bladmuziek aan bijna alle jeugdsymfonieorkesten in Nederland en dirigeert er zelf zes. Maar inmiddels zijn de partituren naar achteren verbannen en wordt het voorste deel van de bedrijfsruimte gedomineerd door veelkleurig kunststof.

Designer toys komen oorspronkelijk uit Azië. In Hongkong besloot ontwerper Michael Lau in 1998 bestaande GI Joes op te leuken met hiphopkleren en eigen figuren te maken van vinyl, een duurzaam en zacht aanvoelende kunststof. In Japan werkten kunstenaars aan soortgelijke poppen en kwamen de plastic Kubrick-figuurtjes op die gelden als voorloper van de huidige designer toys.

Met de lancering van de be@rbrick in 2001 werden designer toys toegankelijk voor een groter publiek. Be@rbricks (slanke, hoekige popjes met een berenhoofd) zaten in dichte doosjes zodat je van tevoren niet wist welke je kocht. Het grote verzamelen kon beginnen: de kick was om de hele serie compleet te krijgen, inclusief de zeldzame ‘geheime’ popjes waarvan er soms maar 100 werden gemaakt. Toy2R, een bedrijf uit Hong Kong, kopieerde dit marketingtechnisch briljante idee en kwam met de Qee (beer-, hond-, of katgelijkende figuurtjes) op de proppen.

Mede dankzij het internet sloeg de rage naar de VS over, waar Kidrobot een ander vinyl boegbeeld ontwikkelde: de Dunny (een enorm hoofd met konijnachtige oren op een gedrongen lichaampje). Vele figuren volgden.

Inmiddels wordt het kunstzinnige vinyl wereldwijd omarmd en tellen verzamelaars op veilingsite eBay honderden dollars neer voor vroege en gelimiteerde exemplaren. Zo kost een grote Stüssy Be@rbrick Black 399 dollar. Ook in Nederland slaat bij steeds meer mensen de vinylkoorts toe. Geïnspireerd op hiphop, skaten en graffiti, sluiten de toys perfect aan bij de populaire urban cultuur. Afgelopen december was er een speciale verzamelbeurs in Den Haag, op internet zijn talloze forums te vinden en het aantal verkooppunten neemt toe. Jef Bas van TV- en filmspeelgoedwinkel A Space Oddity in Amsterdam ziet de vraag naar designer toys groeien. „Ik zie jochies van een jaar of 8, 9 die precies weten welke toy ze willen en ik heb klanten van 50 die de figuren verzamelen vanwege de mooie vormgeving.”

In de showroom in Almere wordt opnieuw iets bezorgd. Dit keer tien dozen gloednieuwe Azteca Dunnys rechtstreeks van Kidrobot uit Amerika. Poot, door collegaverzamelaars de ‘godfather van de designer toys’ genoemd, pakt er meteen twee uit. „Nieuwe dingen wil ik bekijken, voelen, ruiken.” Door zijn enthousiasme belandt een onderdeel in zijn kop koffie.

Het is moeilijk zijn privé collectie gescheiden te houden van zijn professionele. Hij mag voor zichzelf niet meer dan 1.000 euro per maand uitgeven. Dat lukt niet zo goed, bekent hij zachtjes. „Ik vind het gewoon té leuk. Nederland gaat ten onder aan de Talpa-cultuur, we zijn de domheid voorbij. Designer toys laten mensen net iets verder kijken, cross-oververbanden zien.”

Op de vraag of het speelgoed is of kunst reageert hij laconiek. „Net als bij reguliere kunst geldt: vind je het leuk dan omarm je het, vind je het niks dan loop je lekker door.” Nu gaat dat doorlopen in huize Poot wat moeilijk. Letterlijk. Een echte liefhebber bewaart ook alle originele verpakkingen. „Tijd om te verhuizen.”

    • Tisha Eetgerink