Bij de Franse socialisten heerst crisissfeer

De socialistische kandidaat voor het Franse presidentschap, Ségolène Royal, staat steeds meer onder druk door slechte opiniepeilingen. Nu is ook nog een van haar belangrijkste economische adviseurs opgestapt.

Parijs, 16 febr. - Crisissfeer bij de Franse Parti Socialiste: Ségolène Royal is verder onder druk gekomen nadat ze afgelopen zondag haar programma voor de presidentsverkiezingen in april ontvouwde. Een van haar naaste medewerkers is opgestapt.

Royal hoopte met een serie beloftes zondag een ommekeer te bewerkstelligen in haar kwakkelende campagne. Maar het tegendeel gebeurde. Haar team bleek niet bestand tegen de polemiek die na zondag ontstond over de kosten van haar programma. Royal werd verweten niet uit te leggen hoe zij haar programma zou betalen. Haar financieel specialist, Eric Besson, kondigde daarop aan dat de kosten wel bekend waren: 35 miljard euro.

Maar een dag later kreeg die mededeling een spectaculair vervolg: Besson stapte op. Hij deed dat om persoonlijke redenen, liet hij weten. Maar in een briefje aan partijsecretaris François Hollande dat vanmorgen uitlekte, dreigt Besson méér uitleg te geven, wanneer althans de „getalenteerde stuntvliegers” in de partij onaangename verhalen over hem zouden vertellen. Met vriendelijke (nog socialistische) groeten, stond er veelzeggend onder.

Daarmee is de sfeer in het Royal-kamp geschetst. Informeel is het probleem van Besson wel bekend: de ruzie zou niet zijn gegaan over de kosten zelf, maar over de plaats die dergelijke informatie in de campagne inneemt. Royal wil zich niet „in de val laten lokken” van een gedetailleerd gevecht over cijfers, zei haar woordvoerder en steunpilaar Julien Dray. Voor Besson zou de kritiek op zijn optreden de spreekwoordelijke druppel zijn geweest: hij verdroeg niet langer het „gebrek aan coördinatie” in de campagne van Royal.

Het pijnlijke voor Royal is dat deze kritiek steeds terugkeert. Haar campagne wordt door ontevreden medestanders amateuristisch genoemd, terwijl die van haar grootste concurrent, Nicolas Sarkozy, juist uiterst professioneel en georganiseerd overkomt.

Sarkozy is alomtegenwoordig en profileert zich zonder tegenspraak in eigen kamp als de sterke man boven de partijen. Royal komt in het nieuws met relletjes, omstreden uitspraken en verdeeldheid in de eigen partij. De aanhangers in de zalen klappen nog altijd even hard voor haar. Maar van de euforie die Royal eind vorig jaar opriep na haar uitverkiezing als socialistische kandidaat, is niets meer over.

Een dag na het aftreden van Besson verschijnt Julien Dray in opgewonden staat bij een lunch met Europese journalisten. Sarkozy doet het goed in de campagne, erkent hij. Voor het eerst in twintig jaar is rechts verenigd achter één kandidaat. Maar Dray maakt zich ook erg boos. Hij zegt dat zijn partij de lange arm van Sarkozy in de media heeft „onderschat”. Zijn vriendschappen bij de grootste tv-zender TF1, bij Le Monde en Le Figaro maken volgens Dray dat Sarkozy „geen orders hoeft te geven” om een gunstige pers te krijgen. Sarkozy’s team zou opiniepeilingen manipuleren naar voorbeeld van Bush’ adviseur Karl Rove.

Dray schildert Royal af als slachtoffer. Zij zelf, zegt Dray, is er van overtuigd dat zij voor incompetent wordt versleten omdat ze een vrouw is. „Zij zegt dat alle vrouwen in het buitenland die aan presidentsverkiezingen meededen, deze ervaring hebben gehad.”

Maar Dray geeft ook toe dat het bij de PS niet goed zit. De partij heeft volgens hem „te snel het debat gesloten” nadat Royal in de interne verkiezingen tot kandidate was gekozen. Hij meent dat de fase van luisteren naar de kiezers, die Royal de afgelopen weken centraal stelde in haar campagne, „de band met de kiezer kwetsbaarder heeft gemaakt”. Maar, zegt Dray „die band is nog niet gebroken”. Hij denkt dat „de komende drie weken” heel belangrijk zijn. De socialisten zullen „van trappenhuis naar trappenhuis” trekken. Werk, onderwijs en het ‘dure leven’ (de koopkracht) zijn de thema’s die haar in mei de overwinning moeten opleveren. En maandag debatteert ze op tv met honderd kiezers, net als Sarkozy twee weken geleden. Weer een kans op een ommekeer in een campagne waarin de verhoudingen al heel vroeg duidelijk lijken.