Al twee collega’s gedood

Na de Amerikaanse inval in 2003 werd de Iraakse Nationale Bibliotheek in brand stoken en geplunderd. Foto website British Library

13 november 2006. Saad Eskander is enkele dagen naar een symposium in Rome geweest.

„Slecht nieuws, toen ik weer op mijn werk kwam. In mijn afwezigheid was de INLA twee keer gebombardeerd. Enkele ramen waren gebroken, door de kogels van sluipschutters. Gelukkig was niemand gewond geraakt. Mijn personeel had deze gebeurtenissen voor me verzwegen, toen ik contact met hen had gehad. Ze zeiden dat ze mijn reis niet hadden willen bederven door mij ongerust te maken.”

„Tot nu toe zijn twee van mijn werknemers gedood. Eén van hen werkte op de computerafdeling, de ander bij de bewaking. Er zijn ook drie chauffeurs gedood, die voor ons werkten op contractbasis. Drie andere chauffeurs raakten gewond.”

Zondag 19 november 2006

„We hadden tot half tien vanmorgen geen elektriciteit. Het is mij niet gelukt het ministerie van Elektriciteit over te halen ons tussen half negen en drie uur zonder onderbrekingen van elektriciteit te voorzien.”

Woensdag 13 december 2006. Saad Eskander praat met de broers van Ali Salih, een in november vermoorde medewerker van de INLA. Eskander wil weten of hij diens vrouw en twee zoons kan ondersteunen.

„De broers vertelden over de moord. Ze zeiden dat Ali’s auto was klemgereden door een andere auto, nadat hij zijn jongere zus naar de universiteit had gebracht. De moordenaars waren vier mannen. Ze gaven Ali het bevel uit te stappen. Pas toen hij was uitgestapt, zag hij dat ze wapens droegen en van plan waren hem te vermoorden. Ali was een dappere, sterk gebouwde man. Hij viel de vier mannen aan en slaagde erin twee van hen te vloeren. Jammer genoeg, schoot één van hen in Ali’s been. Hij viel en toen schoten ze op zijn hoofd, zijn borst en zijn buik. Ali is bloedend op de stoep blijven liggen en daar overleden. In de straat waar het gebeurde, was het die morgen erg druk. Maar niemand had tussenbeide durven komen.”

De week van 16 tot 21 december 2006

„Donderdag ontving mijn personeel hun salaris, dankzij de moed van twee medewerksters van de financiële administratie. Deze twee jonge vrouwen brachten het geld (81 miljoen dinar, omgerekend 60.000 dollar) in het geheim van de bank naar ons gebouw. Het kostte hen al met al vijf dagen. De bank ligt in een gevaarlijk gebied, waar terroristen elk moment kunnen toeslaan.”

De week van 23 tot 28 december 2006

„Weer een slechte week voor de INLA. Zondag hoorde ik dat Ahmed Sali, die vrij had, in zijn eigen huis door een doodseskader is vermoord. Ahmed kwam uit een arme familie. Na de dood van zijn vader zorgde hij voor zijn jongere broers en zusters. Hij werkte erg hard voor hun opvoeding. Ik begreep dat Ahmed twee weken voor zijn dood verloofd was met een meisje.”

Maandag 8 januari 2007

„Eén van de oudere bibliothecaressen, die hartproblemen heeft, vertelde me dat een groep gewapende mannen zondag de auto had aangehouden waarin zij reed. Ze vroegen alle passagiers om hun identiteitsbewijzen. Nadat ze haar naam hadden gelezen, zeiden ze dat ze uit de auto moest stappen. Aan haar naam kun je zien dat ze shi’itisch is. Gelukkig kwam een andere passagier, een sunniet, tussenbeide. Hij praatte met de gewapende mannen en haalde hen over haar niet te ontvoeren.”

Tussen 22 en 31 januari

„Sinds het begin van de winter klaagt iedereen over de gestegen prijs van stookolie. Stookolie is nu veertig keer duurder dan in de herfst. Trouwens, er staat het hele land een tekort aan stookolie te wachten.

„Donderdagmorgen hoorde ik explosies, sommige vlak bij onze straat. Op weg naar de INLA zag ik mensen rond een lijk op straat. Het lichaam was afgedekt met een stuk stof.

„Op woensdag 31 januari deed een enorme explosie ons gebouw schudden. Ik haastte me naar de tweede verdieping. Daar zag ik een dikke zwarte rookpluim uit een auto komen (...), zo’n 200 meter van ons vandaan. Ik vroeg de bewaking iedereen tegen te houden die naar buiten wilde gaan, omdat ik bang was voor nog een bom. Later begreep ik dat er vijftien mensen waren gedood of gewond door de explosie.”

Lees Eskanders dagboeken op www.bl.uk