Voor kippensoep heb je binnenkort geen kip meer nodig

De koers van DSM daalde gisteren ongebruikelijk diep.

Toch blijft het bedrijf haar afdeling Voeding koesteren.

De geur van vers gebakken brood komt je tegemoet als je het Food Innovation Center van DSM in Delft binnenkomt. In de bakkerij van het innovatiecentrum wordt zojuist brood uit de oven gehaald. Op een andere tafel worden cakes doorgesneden en met jam besmeerd.

De baksels zullen de consument nooit bereiken. Ze worden uitsluitend gemaakt om tests te doen: is de cake stevig genoeg, zodat de jam er niet te diep in zakt? Rijst het brood goed als er een bepaald enzym in is verwerkt? Naast de testbakkerij is een kaasmakerij gevestigd, waar DSM nieuwe ingrediënten uitprobeert voor klanten.

De testresultaten zijn bedoeld voor voedselproducenten als Nestlé en Unilever, grote afnemers van de enzymen, gistextracten en andere ingrediënten die chemieconcern DSM ontwikkelt. Doel is om ingrediënten te vinden die voedsel smakelijker, langer houdbaar of gezonder maken. Bijvoorbeeld magere yoghurt met de romige smaak van volle yoghurt zonder extra additieven. Of een gistextract dat soep een kippensmaak geeft zonder dat er kip aan te pas komt. Voor bierbrouwers ontwikkelde DSM het enzym Brewer’s Clarex, dat bepaalde eiwitten afbreekt die het bier troebel kunnen maken. In het huidige brouwproces zijn grote hoeveelheden poedervormige grondstoffen, enorme installaties en veel afval nodig om hetzelfde resultaat te bereiken.

DSM heeft de innovatieve voedingsingrediënten uitgeroepen tot speerpunt: tussen 2005 en 2010 moet de omzet uit vernieuwende voedingsingrediënten met 400 miljoen stijgen. Desondanks is de divisie voeding (nutrition) deels verantwoordelijk voor de tegenvallers bij de jaarcijfers van DSM en de forse koersdaling op de beurs. Door grote concurrentie staan de winstmarges onder druk, moest DSM gisteren bekendmaken. Maar bestuursvoorzitter Peter Elverding benadrukte wel dat hij fors wil blijven investeren in extra onderzoek, juist in deze divisie: „DSM blijft vast besloten om die uitgaven op innovatiegebied verder te vergroten”.

De introductie van innovatieve voedingsingrediënten is kostbaar, zegt Philip Rijken van DSM Food Specialities. „Per product is drie tot vijf jaar onderzoek nodig en dat vergt investeringen van enkele honderdduizenden tot vele miljoenen euro’s.”

In de onderzoeksfase vallen veel producten af. Het „overgrote deel” komt nooit op de markt, aldus Rijken. Zoals een suikerloze grondstof voor frisdrank, op basis van melk. De smaak was niet goed genoeg en de grondstof bleek te duur.

Het afgelopen jaar bracht DSM meer dan tien innovaties in de voedingssector op de markt. Haalt een product de eindstreep, dan is het afwachten of de voedingsindustrie ervoor openstaat en het daarna aanslaat bij de consument. Zo wordt Brewer’s Clarex, dat medio 2005 op de markt kwam, nu door twaalf brouwerijen gebruikt, waarvan er één tot de grootste vijf behoort. In vijftig landen lopen testen. „Met dat resultaat zijn we tevreden”, aldus Harm Veerkamp van de Business Unit Enzymen. „Want het is een behoudende sector.”

DSM, dat in totaal ruim 300 voedingsingrediënten verkoopt, werkt aan circa vijftig innovatieve ingrediënten. Het ene ingrediënt blijkt makkelijker te introduceren dan het andere. Zo is arachidonzuur, een bouwsteen voor zenuwweefsel dat wordt toegepast in babyvoeding, een groot succes. „Dat komt doordat DSM een van de weinige fabrikanten is en arachidonzuur door diverse producenten van babyvoeding wordt toegepast. Het product loopt zo goed dat we zelfs te weinig capaciteit hadden.”

Van Fabuless, een ingrediënt dat in zuivel kan worden verwerkt en dat een verzadigingseffect geeft waardoor mensen minder gaan eten, heeft DSM ook hoge verwachtingen. Het product is sinds anderhalf jaar verkrijgbaar in Italië en Portugal en sinds kort ook in Nederland. „Maar het komt qua verkoopcijfers nog lang niet in de buurt van arachidonzuur.”

De consument moet nog erg wennen aan het idee dat speciale voeding je gezondheid kan bevorderen, zegt Rijken. „Hoe softer de gezondheidsclaim die we aan een product meegeven – ‘verhoogt de weerstand’ – hoe makkelijker het verkoopt.” Consumenten willen geen product waar op staat dat het de kans op een hartinfarct vermindert. „Dat is te confronterend, dat willen ze niet horen. Ook verbiedt de wet zulke claims nu nog.”

Kijk voor meer informatie over gezondheidsclaims op www.voedingscentrum.nl