Van de boerka in de joggingbroek

Moslima’s aanzetten tot hardlopen – dat is het streven van Start to Run. Zo’n 150 vrouwen volgden de hardloopcursus van de stichting. „Het wordt tijd dat ik iets voor mezelf doe.”

‘Cooling down’ na de hardlooptraining. Foto Roger Cremers Nederland, Amsterdam, 06-02-2007 Moslim vrouwen sporten in Amsterdam Geuzenveld. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS minderheden vrouwen Cremers, Roger

Danielle Pinedo

„Dames, opgelet! We gaan nu een beetje opwarmen. Eerst draaien met de armen. En dan de heupen los. Alsof jullie dansen, dat moet toch niet zo moeilijk zijn?”

Er klinkt gegiechel in ‘De Eendracht’, een klein stadspark in de Amsterdamse wijk Geuzenveld. Twaalf vrouwen, het merendeel met hoofddoek, volgen de aanwijzingen van trainster Suzana van Keulen (38). De meesten dragen gympen en een trainingspak. Een enkeling heeft zich voor de gelegenheid in een djeballa gestoken.

Iedere dinsdagochtend rennen de vrouwen rondjes door wat in de volksmond ‘de kuil’ heet. „Weer of geen weer”, zegt de Marokkaanse Fatima Azakim (47), wijzend op het besneeuwde bospad. „Al twee jaar lang.” Julia, een vijftiger die niet met haar volledige naam in de krant wil, is een van de weinige debutantes in de groep. „Waarom ik hardloop?” vraagt zij verlegen glimlachend. „Omdat mijn man mij te dik vindt. Maar ook omdat ik altijd voor anderen aan het zorgen ben. Het wordt tijd dat ik iets voor mezelf ga doen.”

Start to Run, heten de trainingen die de gelijknamige stichting twee jaar geleden in samenwerking met stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer opzette om allochtone vrouwen uit hun isolement te halen. Inmiddels hebben zo’n 150 vrouwen in de leeftijd van dertig tot zestig jaar de cursus doorlopen, van wie een aantal nu trainster in opleiding is.

Sportgigant Nike zorgt voor schoeisel, het Hilversumse bedrijf FitLijfStijl voor de begeleiders. De vrouwen zelf betalen acht euro voor acht lessen. Als alles volgens plan verloopt, gaan er de komende maanden ook cursussen van start in Lelystad, Leiden en Maastricht.

Een Amsterdams adviesbureau peilde de mening van ruim zestig vrouwen die deelnamen aan de cursus. De jongste was 25, de oudste 53 jaar. De vrouwen waren bijna allemaal van buitenlandse komaf, hadden een of meer kinderen en kampten met een licht tot ernstig overgewicht. Uit het onderzoek Van boerka tot joggingbroek blijkt dat de deelneemsters zich dankzij de cursus gezonder en fitter voelen en dat zij minder angstig door het leven gaan.

„Het aantal sociale contacten met anderen buiten het gezin is na de cursus verdubbeld”, schrijven de auteurs van het vorig jaar gepubliceerde onderzoek. „Veel deelneemsters geven aan dat Start to Run een belangrijke rol in hun sociale leven speelt. Dit geldt bij uitstek voor de groep Marokkaanse vrouwen.”

Volgens de onderzoekers gaat er „een sterk sociaal effect” van de trainingen uit. Op de vraag wat er met dat laatste bedoeld wordt, zegt cursusleidster Suzana van Keulen: „De eerste anderhalf jaar verzamelden wij ons in de voetbalkantine bij de sportvelden. Tussen de autochtonen, om geroddel in de Marokkaanse en Turkse gemeenschap te voorkomen. Dat veranderde toen wij vorig jaar aan een hoofdstedelijke avondloop hadden meegedaan. De vrouwen voelden zich daar zeer welkom, ze voerden levendige gesprekken met autochtone deelneemsters aan de start. Gesterkt door die ervaring verruilden veel hardloopsters hun jurken voor trainingsbroeken. En niet minder opmerkelijk: zij waren bereid om voortaan in het plaatselijke buurthuis te verzamelen.”

Een praktische beslissing, zo zou je denken. Maar dat is schijn. Het buurthuis Pluspunt in Geuzenveld is ’s ochtends het domein van Marokkaanse mannen die er dammen en koffie drinken. Sommigen vinden het maar vreemd dat de hardloopsters niet thuis bij de kinderen zitten – en waarschuwen hun echtgenoten dat de islam te schande wordt gemaakt. „Maar gelukkig hebben we Fatima”, vertelt Sosa Larossi (49). „Fatima schrikt er niet voor terug om mannen aan te spreken als er geroddeld wordt over ons gedrag. ‘We willen alleen maar hardlopen’, zegt ze dan. ‘Daar is toch niets oneerbaars aan?”

Volgens een woordvoerster van het stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer zijn de effecten van de cursus duidelijk waarneembaar in de wijk. Margot Blom: „Wat we zien is dat zo’n hardlooptraining niet alleen het zelfvertrouwen en sociale netwerk van vrouwen vergroot, maar ook kan zorgen voor een verbetering van hun sociaal-economische positie.”

In de wijk Geuzenveld zijn veel allochtone vrouwen betrokken bij het bedenken en uitvoeren van wijkactiviteiten. Ze organiseren bijvoorbeeld fietslessen, volgen een budgetteringscursus of doen vrijwilligerswerk. Blom: „Velen komen op die manier aan betaald werk. Een betere reïntegratie bestaat er niet.”

In De Kuil zijn de hardloopsters begonnen aan de cooling down. „Om de lichaamstemperatuur te laten zakken en om de afvalstoffen beter af te voeren”, legt trainster Van Keulen uit. De cursisten volgen haar verrichtingen – ‘mama’ noemen ze hun Sloveense rolmodel – in stilte. Tevreden lopen ze na afloop in de richting van het buurthuis. „Dit ga ik vaker doen”, zegt debutante Julia opgetogen. „Mijn man zal nog verbaasd staan over mijn gespierde lichaam.”