Voor Libanon en de Generaal

De Libanese christenen zijn verdeeld: er zijn de aanhangers van ex-generaal Aoun aan de zijde van de oppositie en die van ex-militieleider Geagea die de pro-westerse regering steunen. Iedereen sluit eigen allianties om eigen doelen te bereiken.

Libanese regeringsmilitairen bewaken de plaats waar vanochtend bommen ontploften in twee minibussen. De aanslagen hadden plaats in christelijk gebied ten noordoosten van de hoofdstad Beiroet. Er vielen zeker drie doden en twintig gewonden. (Foto AFP) Lebanese soldiers secure the site where bomb blasts tore through two buses in the village of Ain Alak, northeast of Beirut, 13 February 2007. The explosions killed three people as the deeply divided nation prepared to commemorate the murder of ex-premier Rafiq Hariri two years ago. The bombings in a mainly Christian area northeast of Beirut were the latest in a spate of attacks that have been blamed on Lebanon's former powerbroker Syria and came at a time of high political tensions in Lebanon. AFP PHOTO/ANWAR AMRO AFP

De regen druppelt zachtjes neer op het tentenkamp van de Libanese oppositie op een plein in het centrum van Beiroet. Enkele demonstranten, die eisen dat de pro-westerse regering van premier Fouad Siniora opstapt, zitten troosteloos voor een vuurtje. Maar de roodharige Zahra Walid (42), een christen, stapt vrolijk rond in haar regenlaarzen. „Mijn naam betekent ‘eenzame bloem’ en dat ben ik ook want ik mis mijn drie kinderen vreselijk”, zegt Walid, die al 70 dagen op het protestkamp woont. „Maar ik ben hier voor Libanon en de Generaal.”

De Libanese oppositie staat onder de onofficiële leiding van de shi’itische verzetsbeweging Hezbollah maar steunt ook voor een belangrijk deel op de Vrije Patriottische Beweging van de maronitisch-christelijke ex-generaal Michel Aoun. Zijn tegenstanders vinden hem een draaikont, maar zijn talrijke aanhangers (hij beschikt over 21 van de 64 parlementszetels voor christenen) steunen hem blind.

In 1990 vluchtte interim-premier Aoun naar de Franse ambassade na een verloren oorlog tegen de Syrische troepen in Libanon; tien maanden later vertrok hij naar Frankrijk. Zijn toenmalige fel anti-Syrische beweging werd het slachtoffer van de verzoening van de Verenigde Staten en Syrië, nadat de Iraakse leider Saddam Hussein (de traditionele rivaal van de Syriërs) zijn troepen Koeweit had ingestuurd. In 2005 keerde Aoun terug uit zijn Parijse ballingschap.

Maar nu is hij een alliantie aangegaan met de belangrijkste Libanese steunpilaar van de in 2005 alsnog uit Libanon verdreven Syriërs, Hezbollah. Volgens de Libanese regering heeft Aoun één ambitie: het presidentschap, dat conform oude afspraken aan een maronitische christen toebehoort. Maar de aanhangers van Aoun walgen van „het sektarische karakter” van de pro-westerse regering en zeggen dat hun generaal slechts aan de Libanese eenheid denkt.

„Wij zijn een brede protestbeweging met verschillende politieke en religieuze groepen. Wij zijn Libanees”, zegt Walid terwijl haar blauwe ogen stralen. „Maar de regeringsaanhangers denken alleen aan zichzelf en hebben alles sektarisch gemaakt om te verdelen en te heersen. Het gaat alleen nog over sunnieten, shi’ieten en christenen.”

Aoun gaf leiding aan een van de weinige acties van het Libanese leger tijdens de burgeroorlog (1975-1990). In 1982 verdedigde hij als brigadecommandant het presidentiële paleis tegen oprukkende Israëlische troepen en hij presenteert zich graag als een vader des vaderlands. „Dit heet niet voor niets het ‘kamp van de nationale eenheid’, wij zijn geen geïsoleerde groep christenen”, zegt Walid. „En zo is Aoun ook.”

Maar de andere christelijke politici zijn boos wegens Aouns alliantie met Hezbollah. „Hij geeft Hezbollah een alibi om te claimen dat het namens alle Libanezen kan spreken”, zegt Antoine Zahra, parlementslid voor de Forces Libanaises (FL). Tijdens de burgeroorlog was de FL een gevreesde militie die aanvankelijk een bondgenootschap had met Aoun, maar in 1989 een gewapende strijd met hem aanging. FL-leider Samir Geagea werd in 2005 vrijgelaten, nadat hij 11 jaar had uitgezeten van een levenslange gevangenisstraf wegens moord op een christelijke rivaal, Dany Chamoun. De FL steunt nu de pro-westerse regering.

„Aoun rent vooruit zonder enig plan”, zegt Zahra. Voor zijn huis zitten zwaarbewapende mannen: de afgelopen twee jaar zijn er verscheidene Libanese politici, onder wie christenen, opgeblazen bij mysterieuze aanslagen. „Aoun denkt dat Hezbollah zal winnen en hij president kan worden.”

Ook volgens dit parlementslid zijn alle problemen in Libanon het gevolg van de manier waarop de macht verdeeld is tussen de 18 sekten en religies. „De christenen hebben de president dus wordt daarom altijd gevochten. Dat is de reden waarom wij christenen zo verdeeld zijn in dit land.”

Als minderheid smeden de Libanese christenen traditioneel allianties met anderen. „De Forces Libanaises moedigt nu de sunnitische moslims aan sterk te zijn als tegenwicht tegen het shi’itische Iran”, legt Zahra uit. Andere groepen zoals de christenen rond de invloedrijke Frangieh-familie in Noord-Libanon hebben oude banden met het Syrische regime. „En Aoun gaat met iedereen zolang ze hem maar beloven dat hij president mag worden.”

Aan de voet van het oppositiekamp ligt het graf van Rafiq Hariri. Morgen is het precies twee jaar geleden dat de populaire sunnitische ex-premier in Beiroet werd opgeblazen. Syrië wordt verdacht van de aanslag. „Hariri is nu compleet geclaimd door de regeringsaanhangers”, zegt demonstrante Zahra Walid voor haar tent, die met bloemen is versierd. Er is vrees voor een confrontatie tussen voor- en tegenstanders van de regering morgen bij de herdenking. Walid gaat hoe dan ook. „Natuurlijk ga ik Hariri herdenken, wij van de Vrije Patriottische Beweging zijn hier voor alle Libanezen.”