Turkije kreeg aanpassingen in catalogus

De Amsterdamse Nieuwe Kerk heeft uit de catalogus van de expositie Istanbul vier artikelen van Nederlandse academici geweerd omdat deze de Turkse overheid onwelgevallig waren.

Voor de expositie die eind vorig jaar opende had De Nieuwe Kerk Nederlandse turkologen gevraagd wetenschappelijk essays te schrijven over de Osmaanse geschiedenis en het ontstaan van Istanbul.

De stukken werden van tevoren ter inzage aangeboden aan het Turkse ministerie van Cultuur en Toerisme. Deze reageerde met het verzoek om een aantal passages, onder meer in een artikel van de Leidse turkoloog Jan Schmidt over de stichting van de stad Istanbul door Griekse kolonisten, aan te passen. De geschrapte passages gingen over de aanwezigheid van Koerden in Istanbul en homoseksualiteit onder Osmanen. In een inleidend hoofdstuk over de Osmaanse geschiedenis, van een andere auteur, werd de genocide op de Armeniërs kort vermeld.

Volgens Schmidt, die alleen via e-mail wil reageren, werd zijn bijdrage tot de catalogus door de directie van de Nieuwe Kerk in eerste instantie goedgekeurd. Later trok hij zijn artikel terug toen bleek dat zijn tekst pas zou kunnen worden gepubliceerd indien „enige, voor mij onaanvaardbare, omissies en wijzigingen waren aangebracht.”

Volgens woordvoerder Frans van der Avert van De Nieuwe Kerk is het artikel van Schmidt, samen met drie andere essays van turkologen, uit de catalogus verdwenen omdat „de interpretaties van de Turkse overheid en die van de Nederlandse auteurs te ver uit elkaar lagen.” In plaats van gedeelten uit de tekst te schrappen besloot de Nieuwe Kerk „met name uit respect voor de Nederlandse auteurs” de artikelen in zijn geheel uit de catalogus weg te laten.

Wie de andere drie turkologen zijn, wil Van der Avert niet zeggen. Over de gewraakte passage over de genocide op de Armeniërs zegt Van der Avert dat er stond dat deze „in de nadagen van het Ottomaanse Rijk heeft plaatsgevonden.”

Het is de tweede keer dat de Nieuwe Kerk op verzoek van een buitenlandse overheid wijzigingen in een catalogus doorvoert. In 2004 had de Marokkaanse regering erop aangedrongen een sticker met een aangepaste landkaart te plakken over een kaart van Marokko. Op de sticker was de Westelijke Sahara afgebeeld als deel van Marokko terwijl de EU deze grens niet erkent.