Rookwüst

Vrijdagmiddag, na haar 500 meter waarop ze een persoonlijk record vestigde, kreeg Ireen Wüst vanuit het Thialf-publiek behalve een lading knuffelbeesten ook een rookworst toegeworpen. De betekenis van die rookworst ontging haar volledig. Iemand uit haar entourage heeft het haar later uitgelegd: de rookworst was een rookwüst.

De overlevering vermeldt niet of Ireen content was met de worst, maar ik vermoed dat zij het gebaar als een feestelijk tintje heeft opgevat. Ha, ha, ha, een rookwüst, keigaaf man! Hoe dan ook, de rookworst heeft zich gehecht aan de schaatssport als mosseltand op een mosselschelp.

Nog niet zo lang geleden, tijdens de laatste ijstijd om precies te zijn, deelde een rookworstenfabrikant ongevraagd duizenden oranje ijsmutsen uit langs het elfstedentraject waarop, prominent, de vierletterige merknaam was genaaid. En niet zonder succes. Schaatsen en rookworst, daarin leek onze nationale ziel zich te kunnen vinden.

Ook ik identificeer me makkelijk met de rookworst. De rookworst is de dampende beloning na een dag ploegen in de delta. Welk een ingelost verlangen valt me niet ten deel wanneer de rechtvaardige vleesvork met een knakkend geluid zich in het omhulsel priemt: de worst geeft zich over.

Ireen Wüst en Sven Kramer werden afgelopen weekeinde gekroond tot wereldkampioenen allround op de schaats. NOS Studio Sport slingerde het drie dagen durende evenement integraal de huiskamers binnen. Dat vind ik mooi, en eerlijk gezegd vind ik dat ook noodzakelijk. Ook de mindere goden verdienen aandacht – zelfs mijn aandacht wanneer ik redelijk gestrekt op de bank met gesloten ogen in een verre actualiteit nog iets van leven waarneem.

Maar wat een gouden analistentrio heeft de NOS in de dweilpauzes niet voor ons neergezet in de personen van Mart, Ria en Bart, stuk voor stuk exponenten van de rookworstencultuur. En dit is absoluut geen ironische degradatie.

Ria gaat voor het psychologische stuk, Bart voor het technische. Mart probeert met zijn redelijke autoriteit (die het nimmer wint van zijn passie) de dans te leiden.

Ria en Bart zijn streng. In het post-olympisch jaar laten de buitenlanders de teugels even vieren. De buitenlanders worden immers gefinancierd op afstandsvermogen. Een allroundkampioenschap is een typisch Nederlandse afwijking.

Mart zegt dat het allroundschaatsen het echte schaatsen is. Dat vind ik nou ook. Ria en Bart vinden het eigenlijk ook. Maar ja, de ontwikkelingen wijzen nu eenmaal in een andere richting.

Het is zondagmiddag. Sven Kramer is bezig de tien kilometer te voltooien. Eigenlijk is hij allang wereldkampioen. Maar het lijkt erop dat hij van plan is een wereldrecord te vestigen. Ik kom er niet voor uit de bank, ik blijf gewoon liggen. Ik neem het wonder van brute kracht en subtiele beheersing gestrekt in me op.

Het wolkendek in de Peel trekt open, een lichtstraal valt op het scherm. Opeens vraag ik me af: hoe gaan die mensen uit Thialf straks naar huis? Alsof ze uit de bioscoop komen en nog even moeten wennen aan het valse straatlantaarnlicht?

    • Peter Winnen