Rijksambtenaar wil extra geld

Ambtenarenbond Abvakabo vindt dat de lonen bij het Rijk achterlopen.

Maar klopt dat wel?

Rijksambtenaren vinden dat ze te weinig verdienen. Ze eisen een loonstijging van niet minder dan 5,25 procent voor dit jaar. Dat is veel meer dan waar werknemers in andere sectoren dit jaar kans op hebben. De vakbonden hebben namelijk afgesproken om niet meer dan 3 procent extra loon te vragen. „Het Rijk loopt achter, dat moet rechtgezet worden”, licht Jan Willem Dieten van ambtenarenbond Abvakabo de hoge looneis toe.

Klopt die beloningsachterstand van rijksambtenaren ten opzichte van andere sectoren?

Niet als het om de overheid gaat, stelt Wiemer Salverda van de Universiteit van Amsterdam. Rijksambtenaren zijn binnen de overheid juist het beste af, blijkt uit zijn onderzoek (samen met twee anderen) naar de beloning van ambtenaren. „Leraren hebben meer reden tot klagen, hun lonen blijven duidelijk achter bij die van andere ambtenaren”, zegt Salverda. Als het aan demissionair minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD) ligt, krijgen de rijksambtenaren niet meer dan 2 procent extra. Een woordvoerder van de minister wijst erop dat de rijksambtenaren eind 2005 al zijn gecompenseerd voor hogere ziektekosten.

De opstelling van Remkes en de bonden leidt ertoe dat er al sinds november geen schot in het cao-overleg zit. Vandaag hebben de betrokken vakbonden een demonstratie op het Malieveld georganiseerd, waarbij ze rekenen op een opkomst van duizenden rijksambtenaren.

Verdienen rijksambtenaren dan slechter dan hun collega’s in het bedrijfsleven?

Salverda heeft ook een vergelijking gemaakt tussen de overheid en de marktsector. Dat is lastig, onder andere omdat ambtenaren gemiddeld ouder en hoger opgeleid zijn dan hun collega’s in de marktsector – daardoor lijkt het al snel dat ambtenaren meer verdienen. Oververtegenwoordiging van vrouwen en deeltijdwerkers bij de overheid zorgt ervoor dat de gemiddelde beloning lager uitvalt, maar dit tegengesteld effect is kleiner. Rekening houdend met deze verschillen, blijkt het loon van rijksambtenaren 3,6 procent minder te zijn dan bij vergelijkbare functies in de marktsector. Het lagere loon geldt alleen voor mannen, vrouwen zijn bij het Rijk beter af.

Tegenover iets minder loon staan ook voordelen. Zo krijgt een rijksambtenaar ouderschapsverlof voor 75 procent doorbetaald. In veel marktsectoren is het ouderschapsverlof onbetaald.

Ondanks het lagere loon zijn rijksambtenaren bijzonder tevreden met hun werkgever. In het jaarlijkse onderzoek van tijdschrift Intermedair naar de 50 meest favoriete werkgevers van Nederland komt het Rijk vier keer voor. Hoogste notering: het Ministerie van Buitenlandse Zaken, op plaats 15, gevolgd door de Belastingdienst op plaats 20.

Voorlopig lijkt er geen cao-akkoord in zicht. Donderdag overleggen de vakbondsbestuurders over verdere acties.