Minister Kamp kiest voor aanval

Minister Kamp (Defensie) heeft aangifte gedaan tegen degenen die als bron fungeerden in het verhaal over wangedrag in Irak. Waarom doet hij dat?

De onthulling die op 17 november de wereld overging – ‘Nederlandse militairen martelden in Irak’ – ontwikkelt zich tot een Haagse kwestie. Demissionair minister Kamp (Defensie, VVD) vindt er, in de laatste dagen van zijn ministerschap, aanleiding in om het naar zijn smaak soms onzorgvuldige gedrag van de pers aan de kaak te stellen. Hij heeft gisteren aangifte gedaan tegen degene(n) die, gebruik makend van interne stukken op Defensie, de zaak naar buiten hebben gebracht. Zoals de minister op zijn website duidelijk maakt, gaat het hem daarbij niet alleen om de ‘onthullingen’ zelf. Hij vermoedt ook een politieke manipulatie van de Volkskrant en de PvdA om hem, als prominent VVD-kandidaat, vlak voor de verkiezingen zwart te maken.

Wie zijn de hoofdpersonen in de ruzie tussen de minister en de Volkskrant?

De gepensioneerde bevelhebber van de Koninlijke Marechaussee generaal Cees Neisingh, die in Elsevier heeft gezegd dat hij de journalisten die al op het spoor van de bedenkelijke behandeling van gevangenen in Irak in 2003 waren, op hun verzoek van achtergrond heeft voorzien. Neisingh heeft er naar eigen zeggen nadrukkelijk op gewezen, dat het Openbaar Ministerie al in 2003 had geconstateerd dat er geen vermoeden van strafbare feiten was – een gegeven dat in het eerste artikel in de Volkskrant op 17 november ontbrak.

De hoofdredacteur van de Volkskrant, Pieter Broertjes, die in een interview op Radio 1 zei dat Neisingh de bron was voor het verhaal in de Volkskrant. Hij kondigde aan dat de Volkskrant een ‘feitenrelaas’ zou brengen over de totstandkoming van het artikel. Dit relaas verscheen afgelopen zaterdag (10 februari) in de krant.

Verslaggever Jan Hoedeman van de Volkskrant, die in het feitenrelaas van afgelopen zaterdag niet rept van Neisingh, maar van een ‘generaal X’, vanwege het journalistieke principe van bronnenbescherming. Uit het feitenrelaas blijkt dat Neisingh zelf in contact wilde komen met een journalist omdat hij „in zijn maag zou zitten” met een voorval uit Irak.

PvdA-Kamerlid Ton Heerts, die ten tijde van de totstandkoming van het Volkskrant-artikel, waarmee in de zomer van 2006 is begonnen, in ieder geval een rol heeft gespeeld in het leggen van contacten tussen Neisingh en Hoedeman. De suggestie in onder andere Elsevier is dat Heerts hierbij politieke motieven had.

VVD-partijleider Mark Rutte zei op de dag van de publicatie van het eerste Volkskrantverhaal dat er sprake was van een politieke opzet. Zowel Heerts als de Volkskrant hebben verklaard dat PvdA-leider Bos pas op het laatste moment over de aanstaande publicatie en de betrokkenheid van Heerts daarbij is ingelicht.

De eigenlijke zaak – wat is er gebeurd tijdens de ondervraging in 2003 van Iraakse gevangenen door MIVD-personeel – lijkt door de aanpak van Kamp uit het oog te verdwijnen. Het onderzoek daarnaar is verwezen naar een commissie van deskundigen die – volgens ingewijden – niet vóór april verslag zal uitbrengen.

    • Raymond van den Boogaard