Een islamitische Van Dale

Zonde dat de christelijke Van Dale alweer een stille dood is gestorven. Een lucide idee om als geloofsgemeenschap je eigen volgelingen te behoeden voor een al te taalgriezelige buitenwereld, met slechts een beetje aards slijk en een paar taalkundige oogkleppen.

Ook ik had het licht gezien! 2.500 afnemers in de moslimgemeenschap waren echt in een vloek en een zucht gevonden. Daarmee zouden we niet alleen aantonen dat op zijn minst 2.500 van ons de Nederlandse taal uitstekend beheersen, maar ook dat we bereid zijn er een actieve bijdrage aan te leveren.

Integreren is investeren, dus ook wij zouden zo’n zakelijk kansje aangrijpen om een aantal recent ingeburgerde Nederlandse woorden weer even snel ons taalgebied uit te zetten.

Neem nou het Griekse woord ‘autochtoon’. Dat legt Van Dale uit als ‘oorspronkelijke bewoner van een land’, ook wel ‘inboorling’. Als taalpuriste kies ik zonder aarzeling voor ‘inboorling’. En ja, dat zou dan ook op mijzelf slaan, want ik ben oorspronkelijk geboren in Nederland. Alaaf!

Toch ben ik juridisch gezien – en inmiddels ook volgens heersend spraakgebruik – sinds enige jaren een ‘allochtoon’, ‘iemand die van elders afkomstig is’, ook wel afgekort tot ‘allo’. Op z’n Frans zou je bijna nog gaan denken dat je van harte welkom was...

Toch bestaat ook hier een goed Nederlands alternatief voor: ‘expat’(afkorting van ‘expatriates’), te weten ‘iemand die uit zijn vaderland is weggegaan, of is verdreven, of werkt voor een organisatie of bedrijf in een ander land’. Expat is correct ABN, en bovendien een woord met meer allure dan allochtoon.

Allicht, want het is oorspronkelijk bedoeld voor westerlingen in den vreemde. Jeetje.

Quod licet Iovi, non licet bovi? Opnemen dus, die ‘moslim-expats’.

Een ander woord dat ik graag zou willen laten assimileren met het Nederlands, lieve moslims, is ‘Allah’.

Zowel in mijn persoonlijke beleving als onder arabisten, is ‘Allah’ gewoon het Arabische woord voor ‘God’. Immers, Arabischtalige christenen zeggen ook ‘Allah’ als zij het over hun God hebben.

Van Dales omschrijving van ‘Allah’ als ‘naam van het Opperwezen in de islamitische wereld’ is zelfs dubbel onzorgvuldig, omdat er ook al eeuwenlang gelovige moslims in de niet-islamitische wereld leven. Of misschien stamt mijn Van Dale nog van vóór 1949, toen Nederland als bezitter van Nederlands-Indië het grootste islamitische land ter wereld was?

Wat ik gewoon zou laten staan, maar hierbij graag onder de aandacht wil brengen van de inmiddels wereldvreemde Nederlanders, is de verklaring van ‘groeten’: ‘een heilwens tot iemand of iets richten, of met een gebaar beleefdheid betonen’. Een gebaar, niet nader geduid. Mijnheer Van Dale, ik kus uw handboek.

Ach ja, het blijft alleen bij dromen… Want de firma Van Dale is overstag gegaan en prefereert toch haar onafhankelijkheid boven taalkundige inlijving.

Gelukkig maar, als Nederlandse inboorling ben ik erg gehecht aan mijn oorspronkelijk erfgoed.

Laila al-Zwaini is arabiste en juriste.