Dotterbuisjes redelijk veilig

Dotterbuisjes (‘stents’) die medicijnen afgeven zijn in de eerste jaren veilig, zij het voor een beperkte groep hartpatiënten. De gevolgen op de lange termijn blijven onzeker.

De vraag of de populaire stents de kans op een hartinfarct vergroten, zorgde vorig jaar voor ophef onder cardiologen. De Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA boog zich in december hierover. Gisteren publiceerde het tijdschrift The New England Journal of Medicine een uitgebreide analyse.

Stents zijn uitvouwbare buisjes die na een dotterbehandeling de kransslagader openhouden. De afgelopen vijf jaar wordt steeds vaker een nieuwe versie gebruikt. Deze drug-eluting stents geven medicijnen af die de celgroei remmen. Dit voorkomt dat het bloedvat in de eerste maanden dichtgroeit. Zo’n restenose is meestal niet dodelijk, maar de patiënt heeft een nieuwe operatie nodig. Het nadeel van de medicijnstents is dat door de celgroeiremmers het bloedvat zich niet goed herstelt, en dat bevordert nieuwe stolsels. Dat kan leiden tot een groot, en vaak dodelijk, hartinfarct.

Zwitserse cardiologen kwamen in september met de verontrustende conclusie dat op de langere termijn meer patiënten stierven met een medicijnstent dan met een kale stent. De analyses voor de FDA die de NEJM nu publiceert (waarin ook ongepubliceerde gegevens zijn meegenomen waarover de Zwitsers niet beschikten), wijzen echter uit dat dit niet zo is. De nadelen – op elke tweehonderd patiënten één of twee extra stolsels – wegen op tegen de voordelen: op elke tweehonderd patiënten vijf tot vijftien minder restenoses.

Geen van de studies liep langer dan vier jaar. Het is dus mogelijk dat op de nóg langere duur de vergelijking anders uitvalt. Artsen wijzen erop dat na het eerste jaar het aantal patiënten met een nieuwe hartaanval opliep. Harvard-cardioloog William Maisel, hoofd van de FDA-commissie: „Er is nog veel onzeker over de veiligheid van de stents op de lange termijn.”

Een tweede vraagteken is de veiligheid bij ‘moeilijkere’ patiënten. Officieel zijn de medicijnstents alleen goedgekeurd voor een beperkte groep: bijvoorbeeld niet voor mensen met ingewikkelde stolsels. In de praktijk worden de medicijnstents wel bij deze patiënten geplaatst. In een van de NEJM-studies, waarin een gevarieerde groep Zweedse hartpatiënten gevolgd werd, waren er iets meer doden met een medicijnstent. De opzet van die studie maakt echter geen harde conclusies mogelijk.