Vertwijfelde, rauwe cowboyliefde

Sieger Sloot (voor) en Willem Schouten in ‘ Brokeback Mountain’ Foto August Swietkowiak Swietkowiak, August

Voorstelling: Brokeback Mountain door De Wetten van Kepler. Regie: Jos van Kan. Gezien: 10/2 Verkadefabriek, ’s-Hertogenbosch. Tour t/m 31/3. Inl.: www.wettenvankepler.nl

De mannen zijn stoer, ze dragen laarzen met hakken, hun spijkerbroek zit strak. Ze vallen op vrouwen, hebben zelfs een vriendin en kinderen. En toch hebben ze jarenlang de rauwste seks met elkaar en kunnen ze elkaar niet missen. „Ik ben geen flikker”, roept cowboy Ennis vertwijfeld uit.

Met haar boek Brokeback Mountain ontmaskert de Amerikaanse schrijfster Annie Proulx het macho-heldendom van de cowboy. Op een koude avond vinden Jack en Ennis het genot van elkaars lichaam onder een paardendeken. Het verhaal speelt zich lang geleden af, in 1963 in de staat Wyoming. Het is er onbarmhartig ruig en overweldigend mooi. Jack en Ennis zijn vooral gevoelig, geen keiharde kerels. In de toneelbewerking door regisseur Jos van Kan met Sieger Sloot en Willem Schouten zien we beide mannen op gestileerde wijze met elkaar stoeien. Halsoverkop storten ze zich in het ravijn van een verboden liefde. (We hebben het nu even niet over de recente verfilming door Ang Lee. Die is anders, realistischer en ook steengoed.)

Net als in eeuwenoude liefdestragedies, bijvoorbeeld Romeo en Julia, is het de buitenwereld die de amoureuze puurheid dwarsboomt. Ennis (Willem Schouten) laat halverwege de voorstelling de omslag zien. Jack (Sieger Sloot) mist hem en stelt voor samen een ranch te beginnen. Verbeeld je: twee cowboys samenwonend. Ennis herinnert zich een traumatische gebeurtenis van vroeger: een cowboy die het met mannen hield, werd met een krik verminkt en aan zijn geslacht door het dorp gesleurd tot grote vreugde van alle macho-cowboys. Er werd een taboe doorbroken. Cowboys zijn cowboys, geen mietjes.

Vanaf dat ogenblik verandert de novelle in een tragedie. Jack klampt zich verwoed vast aan zijn vriend. Maar het is Ennis die steeds meer afstand neemt. In een beweegbaar decor met houten schotten, zoals van ranches in het Amerikaanse westen, brengen de spelers dynamiek aan. Ze springen over balken, zwaaien met dekens alsof het lasso’s zijn. Een soort cowboydans van energie en mannelijkheid.

Op dit houten schot wordt de vrouw van Ennis geprojecteerd als zij getuige is van de innige omhelzing tussen de mannen. Het blonde haar beweegt in de prairiewind. De starende ogen drukken verbazing en verontrusting uit. Ze is niet jaloers. Ze kijkt naar een liefde tussen twee mannen die zo hevig is als een natuurverschijnsel. Tegen die vurigheid is niemand bestand; zij niet als echtgenote en de beide mannen evenmin. Aan het slot gaan ze hun eigen weg, twee lonesome cowboys wier levens op Brokeback Mountain voorgoed zijn gebroken.

    • Kester Freriks