Nieuwslezer met strikt neutrale voordracht werd autoriteit

Coen van Hoewijk was de eerste nieuwslezer van de Nederlandse televisie. Maar de eerste anderhalf jaar mocht hij niet in beeld verschijnen.

Coen van Hoewijk (1922-2007) nieuwslezer NTS journaal Foto Beeld en Geluid

Coen van Hoewijk, die vrijdag op 84-jarige leeftijd is overleden, was de eerste redacteur van het NTS Journaal, toen dat nog maar drie keer in de week werd uitgezonden – op dinsdag, donderdag en zaterdag. Hij maakte ook de reportages voor de eerste journaaluitzending, op 5 januari 1956. Maar omdat de omroepen toen nog heer en meester waren in Hilversum, werden het journaal ernstige beperkingen opgelegd – anders zou het wel eens een gevaarlijke concurrent voor hun eigen actualiteitenrubrieken kunnen worden. Zo mocht de nieuwslezer de eerste anderhalf jaar nog niet in beeld verschijnen. Zijn taak was beperkt tot het voorlezen van tekst bij de filmpjes.

Van Hoewijk, eerder bureauredacteur bij het Amsterdamse kantoor van United Press, trad eind 1955 bij de NTS (de latere NOS) in dienst op de prille journaalredactie. „De omroepen wilden hun domein zo lang mogelijk beschermen”, zei hij kortgeleden in het vakblad Broadcast Magazine, „al wisten ze natuurlijk donders goed dat actualiteit zich niet laat vastpinnen aan de opvattingen van enkele heren in het Gooi. De wereld draaide door.”

Het was dan ook onvermijdelijk dat hij vanaf 4 oktober 1957 toch als eerste nieuwslezer in beeld kwam, ondanks protesten van de omroepen. Met zijn vormelijke voorkomen en strikt neutrale voordracht werd hij voor de kijkers al snel een autoriteit. Zijn optreden viel samen met de snelle groei van het aantal tv-toestellen in Nederland: van circa 30.000 tot bijna een miljoen.

Het strikte toezicht van de omroepen werd Van Hoewijk echter al snel te veel. Na de zoveelste aanvaring dacht hij, naar eigen zeggen: „Moet ik bij deze kinderachtige troep nog wel verder?” Toen hij eind 1962 de kans kreeg persvoorlichter bij het ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid te worden, vertrok hij opgelucht uit Hilversum.