Feest Iran in teken van atoomprogramma

De 28ste verjaardag van de Iraanse islamitische revolutie stond gisteren in het teken van het omstreden nucleaire programma van Iran. Maar de belangrijke aankondigingen die de president had beloofd, kwamen niet.

Iraanse betogers die deelnemen aan het verjaarsfeest van de Iraanse islamitische revolutie in Teheran herinneren met hun spandoek aan uitspraken van president Ahmadinejad, die de holocaust in twijfel trokken. (Foto Reuters) Demonstrators carry banners during an event to mark the anniversary of the 1979 Islamic revolution in Tehran February 11, 2007. Iranian President Mahmoud Ahmadinejad said on Sunday Iran had a right to develop the technology to make nuclear fuel despite Western pressure but said his country wanted to work within international rules. REUTERS/Morteza Nikoubazl (IRAN) REUTERS

TEHERAN, 12 febr. - Bij een verjaardagfeest horen liedjes, dus klinkt de revolutionaire hit ‘Allah o akhbar, Khamenei raghbar’ (Allah is groot, Khamenei is de leider) uit de luidsprekers op het Azadiplein in de Iraanse hoofdstad. Een groep vrouwen roept leuzen als „Amerika is de echte terrorist” en „nucleaire energie is ons onbetwistbare recht”.

Iran vierde gisteren de 28ste verjaardag van de Islamitische revolutie van 1979 met naar schatting meer dan anderhalf miljoen mensen. Traditioneel heeft het feest meer het karakter van een demonstratie. Dus dragen de vrouwen in Teheran een poster mee met een foto van de oervader van de islamitische revolutie, ayatollah Ruhollah Khomeiny. Naast de foto staat „vraag niet wat de revolutie voor jou kan doen, maar wat jij kan doen voor de revolutie”, een aanpassing van wijlen president Kennedy’s woorden: „Vraag niet wat je land voor jou kan doen, vraag wat jij kan doen voor je land.”

Duizenden groepen trekken op naar het Azadiplein waar president Mahmoud Ahmadinejad „belangrijke mededelingen” over het nucleaire programma heeft beloofd. Verscheidene mensen hebben poppen gemaakt die de Amerikaanse president Bush moet voorstellen. Af en toe roept een groep mensen „Dood aan Amerika”. Groot-Brittannië en Israël moeten het ook ontgelden.

Maar die leuzen moeten niet letterlijk worden genomen, zegt Marzieh Nadalaf (24), studente architectuur. „We zijn volledig bevriend met het Amerikaanse volk. Als we ‘dood’ roepen, is dat niet daartegen gericht, maar tegen de Amerikaanse politiek die altijd tegen Iran is.”

Amerika en Iran staan tegenover elkaar in de discussie over het Iraanse kernprogramma, het feest staat dan ook in het teken van Irans breed uitgedragen recht op vreedzame nucleaire energie. Langs de routes naar het plein liggen uit de kluiten gewassen skippyballen met een atoomlogo erop. Kinderen dragen plastic vestjes met pro-kernenergie leuzen en een groep heeft een tientallen meters lange vlag gemaakt waarop Irans rechten nog eens worden onderstreept.

„Vandaag laten we aan de wereld zien dat het gehele Iraanse volk het systeem en onze wens van vreedzame nucleaire energie steunt”, zegt Nader Sadeghi (55). Hij is lid van de paramilitaire Revolutionaire garde. Hij is dol op president Ahmadinejad. „Hij is het type dat zich voor een binnentrekkende tank zou werpen.”

Maar de verjaardag van de islamitische revolutie wordt lang niet door iedereen vol vuur meegevierd. Voor de aanhangers van het regime is dit dé dag van het jaar, maar ontevreden Iraniërs zitten tierend voor de staatstelevisie „de fout van 28 jaar geleden” te betreuren. Dan zijn er nog de pragmatici in Iran (wellicht de grootste groep), voor wie het revolutiefeest gewoon een vrije dag is.

Het is een mix van fanatiekelingen en pragmatici die het Azadiplein bevolkt. Als president Ahmadinejad spreekt, gaan de meeste mensen verder waarmee ze bezig waren. De kraampjes met sokken, slippers en Chinese batterijen doen goede zaken. Ahmadinejad – ergens in de verte op een podium – zegt dat „er een nieuwe golf van ontwaking over de wereld trekt, iedereen gaat richting God”. De VS vormen echter een obstakel. „Als zij niet zouden dwarsliggen dan was het licht van aanbidding al over de gehele wereld verspreid.”

Ahmadinejad maakt ook van de gelegenheid gebruik om de geruchten over een dodelijke ziekte van Opperste Leider ayatollah Ali Khamenei te weerleggen. „De geliefde leider is compleet gezond. Degenen die deze geruchten verspreiden zullen ze meenemen naar hun graf.”

Vervolgens volgt een lange uiteenzetting van de geschiedenis van het kernprogramma die niet iedereen zeer kan boeien, gezien de gestage stroom naar de honderden bussen die mensen weer naar huis brengen. Uiteindelijk doet Ahmadinejad geen nieuwe uitspraken over het nucleaire programma, behalve dat „er iedere dag nieuws zal zijn” over de vorderingen van de Iraanse atoomwetenschappers. De verjaardag van de revolutie vormt daar blijkbaar een uitzondering op.

Voor Nader Sadeghi was het weer een mooi feest. Hij lacht guitig. „Er komt geen oorlog, dat weet ik zeker. Kijk eens hoe eensgezind de mensen zijn”, zegt hij nadat hij op miraculeuze wijze zijn familie in de drukte heeft teruggevonden. „We zijn gewoon te machtig geworden. Er is geen macht zoals de islamitische republiek Iran.”