Begripvolle schooljuf die de klas laat meepraten

Franse presidentskandidate Ségolène Royal wil tijdens haar verkiezingscampagne begripvol overkomen.

,,Ik heb naar u geluisterd.”

Ségolène Royal is geen bombastisch spreker à la Chirac, maar presenteert zich als een begripvolle schooljuf die de hele klas laat meepraten. Twee uur doet de Franse presidentskandidate erover om in het Noord-Parijse congrescentrum in Villepinte haar verkiezingsprogramma te ontvouwen. Dat betekent: twee uur bijna onbeweeglijk staan achter haar spreekgestoelte. In een felrood mantelpak tegen een wit filmdoek. De armen soms op het katheder, soms gestrekt langs het lichaam.

Af en toe bereikt ze een passage die emotionele nadruk vergt. Dan vouwt zij langzaam haar armen en opent haar handen, heel beheerst op schouderhoogte. Dan “zweert” zij dat zij Frankrijk álles zal geven wat ze ook haar (vier) eigen kinderen heeft gegeven. Herhaalt drie keer dat onderwijs het állerbelangrijkste is voor de samenleving. Zegt dat Europa Afrika nu éindelijk echt moet gaan helpen. Dat het áfgelopen moet zijn met de vernedering die vrouwen, werklozen, immigranten en kinderen in het dagelijkse leven ondergaan. Applaus. Gejuich. ,,Goed zo Ségolène”, zegt Didier (29) in de zaal, steeds harder naarmate ze langer spreekt. Wat hij nu eigenlijk het beste vindt? ,,Ziet u met hoeveel overtuiging zij spreekt? Zij beroert wat Frankrijk aan goeds te bieden heeft.”

Royal belooft meer ‘rechtvaardigheid’, dat vooral. Daar wordt Frankrijk sterker van, ook economisch, zegt zij. Hoe precies, staat in 100 voorstellen van het ‘presidentiële pact van eer en vertrouwen’ dat ze gisteren presenteerde. De pensioenen gaan omhoog, net als de uitkeringen en het minimumloon. Er komt een levenslange koopkrachtgarantie, en een referendum over democratische hervorming. Maar wat de maatregelen precies inhouden, lijkt nauwelijks van invloed op de overwinningsstemming bij de ruim 10.000 socialistische aanhangers die naar Villepinte gekomen zijn. Zelfs als Royal alleen ‘vrijheid, gelijkheid, broederschap’ zegt, onderbreken de fans haar met minutenlang gezang.

De kandidate oogst het enthousiasme roerloos, bijna alsof ze het ondergaat. Af en toe glimlacht zij. Maar bij de volgende serie voorstellen begint ze weer met die ene zin: ,,Ik heb naar u geluisterd”. Dat is haar geheim. Fransen zeggen altijd dat er niet naar hen geluisterd wordt. Ségolène Royal en andere partijprominenten zijn nu al weken op pad om te overtuigen dat zij wel luistert. Volgens haar woordvoerders deden 700.000 Fransen mee aan 6.500 debatten. In een maand oogstte Royal 135.000 inzendingen op internet.

Dat heet een ‘participatieve campagne.’ En zeg niet dat het een communicatiestrategie is. ,,Er gebeurt echt iets in het land”, zegt Véronique Chamet (26), die in Montluçon meepraatte over het milieu. ,,Wat zij nu zegt, weerspiegelt hoe dan ook wat de mensen ervan vinden.”

De afgelopen weken bleek ook de zwakke kant van de ‘methode’ van Ségolène Royal. Haar tegenstanders, de rechtse kandidaat Nicolas Sarkozy voorop, noemen haar luisterbereidheid een gebrek aan eigen opvattingen. De kritiek nam toe doordat Royal begon op te vallen door vage en onhandige opmerkingen. In China begon ze niet over de mensenrechten, maar prees de ,,efficiëntie” van de Chinese rechtspraak. In Canada sprak ze zich uit voor de soevereiniteit van Quebec. Terug in eigen land maakte ze het goed door – vertrouwelijk – tegen de premier van Quebec te zeggen dat Fransen het ook geen bezwaar zouden vinden als Corsica onafhankelijk zou worden. Pech: de ‘premier van Quebec’ bleek een Franse imitator, die zijn telefoongesprek met Royal later uitzond.

Ook in eigen partij lijkt Royal de zaken niet helemaal op orde te hebben. Kannonnen uit haar partij zeggen anoniem tegen journalisten dat zij het zal afleggen tegen de geoliede campagnemachine van Sarkozy. Terwijl haar concurrent zijn rivalen in eigen kamp aan zich weet te binden, zet Royal zelfs haar eigen woordvoerder op non-actief na een minder geslaagd grapje over haar partner, partijsecretaris François Hollande. De onrust in haar campagne is zichtbaar in de peilingen, waar Royal de laatste weken achter raakt op Sarkozy (zie kader).

De bijeenkomst in Villepinte is bedoeld om een einde te maken aan de ‘turbulentie’ in de campagne van Royal. „Vandaag zullen we het keerpunt bereiken”, zegt een van haar adviseurs, Christophe Caresche, wethouder in Parijs. Tijdens een wandelingetje door de zaal geeft Caresche toe dat de campagne niet lekker loopt. Maar bij Ségolène Royal gaat het niet om de ideeën, maar om de ‘chemie’ met de kiezer.

Lees het manifest van Royal:www.desirsdavenir.org (Frans)