Kleine rijder met kleine auto komt er het beste vanaf

Het nieuwe kabinet wil de kilometerheffing versneld invoeren. Ook met andere maatregelen moet de milieubelasting van auto’s worden teruggebracht. Wat merkt de automobilist daarvan?

Het nieuwe kabinet wil binnen vier jaar een kilometerheffing invoeren. Foto Peter Hilz, Hollandse Hoogte Nederland, Den Haag, 08 augustus 2006 Madurodam autosnelweg snelweg verkeer transport vervoer auto's auto file vrachtwagens autobahn genieten Nederlandse miniatuurstad in Den Haag / toeristische attractie, die jaarlijks honderdduizenden bezoekers trekt, zomer vakantie warm zomervakantie vakantie foto vakantiefoto vakantiefoto's fotograferen foto's camera buitenlanders vakantiegangers buitenlandse bezoekers jonge bezoekers gasten moeder en zoon kinderwagen foto: Peter Hilz Hilz, Peter / Hollandse Hoogte

De automobilist moet „schoon en zuinig” gaan rijden, en dat zal hij merken in zijn portemonnee. „Een kleine rijder in een kleine auto gaat er fors op vooruit”, vat Tweede Kamerlid Diederik Samsom (PvdA) de plannen samen van het kabinet, waar ook zijn partij deel van uit gaat maken.

Het kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie wil de kilometerheffing binnen vier jaar invoeren. „Om de bereikbaarheid over de weg in het algemeen en van de Randstad in het bijzonder te verbeteren”. Voor mensen die minder dan zo’n twintigduizend kilometer per jaar rijden, wordt autorijden goedkoper dan nu. Wie méér kilometers maakt, zal vermoedelijk duurder uit zijn.

Het nieuwe kabinet wil bovendien mensen stimuleren om milieuvriendelijker te rijden, door vervuilende auto’s bij aanschaf duurder te maken, en milieuvriendelijke brandstof goedkoper.

De kilometerprijs zou in 2012 worden ingevoerd, zo sprak de Tweede Kamer vorig jaar af met minister Peijs (Verkeer en Waterstaat, CDA). Dat werd door deskundigen toen al vroeg gevonden. De techniek om het hele snelwegennet te ‘beprijzen’ is nog niet optimaal, en ook de kosten van zo’n systeem vallen in de eerste ramingen al duurder uit dan de Tweede Kamer als voorwaarde had gesteld. Het zal, kortom, nog wel even duren voordat voordat elke automobilist een kastje in de auto heeft waarmee niet alleen zijn reis kan worden gevolgd, maar ook de prijs daarvan kan worden vastgesteld.

Er is nóg een probleem. De filosofie achter de kilometerprijs is dat het gebruik van de auto duurder wordt, maar het bezit ervan goedkoper. Dat laatste zou moeten gebeuren door afschaffing van de BPM, de belasting op personenauto’s en motorrijwielen. Deze belasting, 45 procent van de netto prijs van een nieuwe auto, moet iedereen betalen die als eerste eigenaar een auto registreert.

Deze afschaffing moet echter geleidelijk plaatsvinden over een jaar of acht, zo is eerder berekend. Zo niet, dan bestaat het risico dat de (tweedehands) automarkt instort, ongeveer zoals de huizenmarkt zou instorten als in één klap de aftrek van de hypotheekrente wordt afgeschaft. „En dan zit je met een hele grote berg schroot”, aldus een woordvoerder van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Klanten zullen eerder voor een nieuwe auto kiezen als die ineens geen 30.000 euro maar nog geen 20.000 euro kost. „Als morgen de BPM wordt afgeschaft, zal het ongeveer zo gaan”, zegt Iwan Schmitz, projectmanager bij Pon Occasion Center.

Verder is er het „draagvlak” voor de kilometerheffing. Na jaren discussie was er anderhalf jaar geleden overeenstemming over de wijze van invoering. Een „overhaaste” invoering zou deze consensus teniet kunnen doen, zo stelt de ANWB. „Snelheid mag niet ten kosten gaan van het nog op te bouwen draagvlak bij de automobilist.”

De autobrancheverenigingen Bovag en Rai waren er deze week snel bij met kritiek. Zij stellen dat het voorgestelde beleid de automobilist „flink meer geld” zal gaan kosten. „De regering gebruikt de auto als melkkoe”. De autobranche betreurt vooral dat het kabinet 150 miljoen euro wil binnenhalen door de belasting op relatief vuile auto’s bij aanschaf te verhogen, zonder dit bedrag ‘terug te geven’ als korting op schonere modellen.

Bovendien vreest de autobranche een verhoging van de accijns op dieselbrandstof. „Heel merkwaardig want dieselauto’s rijden zuinig en stoten daardoor weinig CO2 uit. En binnenkort hebben de meeste dieselauto’s ook een roetfilter”, aldus een woordvoerder. De beide organisaties „staan positief tegenover het stimuleren van schoon en zuinig rijden, maar dat moet dan wel budgetneutraal door de overheid worden uitgewerkt”, aldus een verklaring. „Om onder het mom van milieu de totale lasten op autobezit en autogebruik te verhogen, wijzen de organisaties ten stelligste af.”

Hebben de autobedrijven gelijk? We gaan inderdaad de belasting op „dure slurpers” verhogen, zegt Diederik Samsom, en inderdaad geven we de opbrengst daarvan niet terug door korting te geven op kleine zuinige auto’s. „Want dan zou je die kleine auto’s bijna gratis moeten weggeven.” En dat is ook weer niet de bedoeling. Liever besteedt het kabinet die 150 miljoen euro, aldus de PvdA’er, aan bijvoorbeeld het vrijstellen van accijns op biobrandstoffen.

En ja, zegt Samsom, het kabinet wil 350 miljoen euro binnenhalen door onder meer vuile brandstof zwaarder te belasten. Maar denk dan niet meteen aan hogere accijns op diesel voor de gewone man. Eerder zou je moeten beginnen, aldus de PvdA’er, met bijvoorbeeld accijns op ‘rode diesel’ die wordt gebruikt in de landbouw en de binnenvaart. Op deze diesel zit nu geen accijns.

    • Arjen Schreuder