Hiddink dient ter afschrikking van overtreders

Er is geen makkelijke manier om belasting te ontwijken. Het leidt al snel tot een leven als schichtige vluchteling.

Ook Nederlanders die voor hun werk de wereld overvliegen, hechten aan een vast rustpunt in het vaderland; bij een vriendin, kleinkinderen of in het vertrouwde dorp. Het belastingkantoor past niet in dat rijtje trekpleisters.

Sterker nog, het liefst wordt door de officiële vestiging in een belastingparadijs of zelfs maar een paar kilometer over de grens met België elk contact met de Nederlandse belastinginspecteur vermeden. Maar die afstandelijkheid is niet wederzijds. De fiscus ziet van nature met lede ogen belastinggeld door de vingers glippen, zeker op basis van valse pretenties.

Het meest letterlijk vliegen KLM-piloten de wereld rond. Ruim tien jaar geleden was het in hun kring mode zich officieel in Ierland te vestigen en daar (vrijwel belastingvrij) het salaris te ontvangen. Fiscale rechercheurs ontmaskerden de opzet door tot in de vuilnisbakken het bewijs te vinden dat het sociale leven van de vliegers zich vooral in Nederland afspeelde. De uitkomst van jarenlange rechtszaken was dat ze hier belasting moesten betalen. Daardoor raakten ze zowat hun hele salaris aan naheffingen en boetes kwijt.

Het is een misverstand dat iemand niet in Nederland woont als hij meer dan de helft van het jaar in het buitenland zit. Het gaat er zelfs niet om of iemand al dan niet een kamer in Nederland heeft. Voor één keertje verlaat het belastingrecht de rekenkundige formules en haakt het in op de welhaast sociologische vraag: waar bevindt zich het middelpunt van iemands sociale leven?

Rechterlijke speurtochten uit het verleden geven interessante inzichten in de oer-Hollandse denkwereld van onze magistraten. Die hechten veel belang aan de plaats waar iemand zijn salaris opstrijkt en waar hij zijn krantje leest (dat was nog voor het internettijdperk).

Dus kreeg voetbaltrainer Guus Hiddink toen hij zijn gepretendeerde woonplaats in het Belgische Hamont-Achel fiscaal geloofwaardig moest maken, het advies van zijn belastingadviseur om daar het Eindhovens Dagblad te laten bezorgen en er vanuit de hele wereld zijn salarisstrookjes naar toe te laten sturen.

Dergelijke schijnbewegingen helpen niet omdat het de fiscus te doen is om de naakte werkelijkheid: waar lig je tussen de lakens en bij welke bakker koop je zaterdagochtend de verse kadetjes? Dat soort zaken wordt in een openbaar onderzoek in de rechtszaal breed uitgemeten als de fiscus niet zo vriendelijk is om de zaak met een administratieve boete af te doen.

Sinds een jaar is het vast beleid om fiscale misstappen van voorbeeldfiguren in de Nederlandse samenleving in het openbaar aan de kaak te stellen. Dan gaat het niet alleen om succesvolle voetbaltrainers maar ook om rechters, televisiepresentatoren, effectenhandelaren en ziekenhuisdirecteuren.

Toonaangevende persoonlijkheden voelen zich vaak het best thuis bij belastingadviseurs die ook iets aparts uitstralen. Wie zelf met origineel en gedurfd optreden in de schijnwerpers komt, houdt het waarschijnlijk geen vijf minuten uit bij een saaie oerdegelijke accountant.

Ook de belastingadviseur van Hiddink had een goede chemie met buitensporige mensen met lef. Dat heeft ook nadelen. Zijn klantenkring trok de aandacht van de politie. Een telefoontap rond een zedenzaak van zo’n flamboyante klant leverde als bijvangst inzicht in Hiddinks woonplaatsconstructie op.

Prominente Nederlanders, pas op. U wordt in het kader van de generaal-preventieve werking sneller strafrechtelijk benaderd dan anderen. In gewoon Nederlands: het is nieuw beleid u aan de schandpaal te nagelen met de bedoeling anderen af te schrikken.

Het jarenlang verzwijgen van een zwarte bankrekening van 10.000 euro rechtvaardigt volgens de nieuwe richtlijnen al een openbare afstraffing. Het doet niet ter zake dat aan de andere kant een overheid kan staan met een evenmin voorbeeldige inhaligheid.

Hiddink had zijn constructie opgezet om te voorkomen dat hij zowel door de Koreaanse als door de Nederlandse fiscus zou worden belast voor de in Korea verdiende miljoenen. Een eerzaam streven dat uitmondde in een getruukte constructie die uitkwam via afgeluisterde gesprekken van een te creatieve belastingadviseur. Hieruit volgt een les voor bekende en vermogende Nederlanders die fiscaal scherp aan de wind willen zeilen. Ten eerste: kies een saaie, degelijke accountant met dito klanten die niet in opspraak raken. Ten tweede: volg zijn saaie, degelijke advies. De beloning is een onomstreden verblijf in Nederland.

Aertjan Grotenhuis