‘Dikkertje Dap’ niet meer gratis

Kinderdagverblijven mogen niet langer namen als ‘Dikkertje Dap’ of ‘Minoes’ gebruiken. Tenzij ze ervoor gaan betalen. De erfgenamen van Annie M.G. Schmidt stuurden twaalf jaar na haar overlijden een brief.

Kinderdagverblijf Dikkertje Dap in Elst weigert te betalen voor het gebruik van de naam aan de erven Annie Schmidt Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland, Elst, 09-02-2007 Kinderdagverblijf 'Dikkertje dap' moet betalen voor het gebruik maken van de naam ontleend aan de oeuvre van Annie M.G. Schmidt. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Kinderdagverblijven en andere instellingen die Dikkertje Dap heten, moet gaan betalen voor deze naam. Tenminste, als het aan Flip van Duijn ligt, zoon en erfgenaam van schrijfster Annie M.G. Schmidt. Zijn bedrijf Wombat B.V., dat de belangen van alle Schmidt-erfgenamen behartigt, stuurde vorige week een brief naar bedrijven met dezelfde naam als de karakters van Annie M.G. Schmidt, zoals Dikkertje Dap of Minoes. De brief stelt dat het gebruik van die namen ‘onrechtmatig’ is. Bedrijven krijgen de keuze een eenmalige licentie van 350 euro te kopen of vóór 1 april van naam te veranderen.

Zij zijn verontwaardigd dat Wombat hier nu – bijna twaalf jaar na de dood van de schrijfster – mee komt. Mieke Sanders van kinderdagverblijf Dikkertje Dap in Elst: „We heten al tien jaar zo. Een betere promotie had Annie M.G. Schmidt zich niet kunnen wensen. Dit is echt een kwestie van geld.” Ook bij speel-o-theek Dikkertje Dap in Dreumel heerst boosheid. „Het is een horkerige actie”, vindt Astrid Eijgenberger. „Het idee om speelgoed aan kinderen uit te lenen kwam 25 jaar geleden van een aantal moeders. Die vonden de naam Dikkertje Dap leuk. We maken niet eens winst: Leden betalen 15 euro per jaar. Dus zo’n licentie van 350 euro kunnen we niet betalen.”

Wombat zegt niet uit te zijn op geld. „Normaal liggen licenties veel hoger. We willen kinderdagverblijven juist beschermen”, zegt woordvoerder Renske Pesman van Wombat „Het bleek dat namen van Annie M.G. Schmidt gebruikt werden door woningbouwverenigingen en kledingwinkels die niks met kinderen te maken hebben. We willen vastleggen dat commerciële kinderdagverblijven gebruik mogen maken van de namen, mits ze zich houden aan de regels. Als bedrijven slecht in het nieuws komen, trekken we de licentie in. De namen moeten juist een keurmerk worden voor instellingen die met kinderen werken.”

Dat Wombat de naam Dikkertje Dap pas in 2003 als merk registreerde, was „achterstallig onderhoud.” Andere namen, zoals Abeltje en Minoes waren al geregistreerd.

Volgens het handelsregister zijn er 20 kinderdagverblijven met de naam Dikkertje Dap. Dirk Visser, hoogleraar intellectuele eigendom, zegt dat Wombat hen niet zomaar geld kan vragen. Dat hangt van het ingeroepen recht af, zoals het auteursrecht. Er rust alleen auteursrecht op boektitels of karakters die zijn ontstaan uit eigen creativiteit. „Petteflet is een echte vondst van Annie M.G. Schmidt. Pluk is daarentegen een gewoon Nederlands woord. In het geval van Dikkertje Dap is de bekendheid geen bewijs voor creativiteit. De rechter beslist of er auteursrecht op rust.”

Krachtens het merkenrecht kunnen namen als merk worden geregistreerd. Maar het is van belang merken voor de juiste ‘klasse’ producten of diensten te registreren. Volgens Erik Niemeijer van merkenbureau Merk-Echt heeft Wombat Dikkertje Dap niet geregistreerd in de klasse van kinderdagverblijven. Dan kan gebruik van Dikkertje Dap als merk in een andere klasse verboden zijn, maar alleen als het een ‘bekend merk’ is. Maar Dikkertje Dap is volgens de hoogleraar bekender als personage dan als merk. Volgens Niemeijer is het bovendien twijfelachtig of Wombat kan optreden tegen kinderdagverblijven die al voor de registratie de naam Dikkertje Dap voerden.

Wombat kan zich verder nog beroepen op herkomstverwarring en reputatieschade, maar Visser vindt dit niet van toepassing. „Ouders denken niet dat een kinderdagverblijf met de naam Dikkertje Dap een officieel Annie M.G. Schmidt-verblijf is. Ook is de kans op reputatieschade zeer klein. Kinderdagverblijven zijn over het algemeen geen slechte bedrijven. Ik snap nog als Wombat de bedrijven een verklaring van goed gedrag zou laten afleggen. Een licentie is overdreven.”

Ook Illustre B.V., dat de rechten van Fiep Westendorp beheert, zet vraagtekens bij de aanpak van Wombat. „We vragen alleen geld aan bedrijven als zij met de illustratie geld verdienen. Bij kinderdagverblijven is dat niet het geval.” Wombat zegt de 350 euro nodig te hebben om administratieve kosten te dekken. Kinderdagverblijven zijn echter niet van plan om te betalen. Mieke Sanders van kinderdagverblijf Dikkertje Dap in Elst: „Ik betaal niet. Ik heb er geen prettig gevoel bij. Zoiets had Annie M.G. Schmidt nooit gedaan.”