De twee stoutste vrouwen van Nederland: Heleen van Royen en Marlies Dekkers

Stout zijn is een levensstijl, en zeker niet alleen iets seksueels, hoort Paul Steenhuis van schrijfster Heleen van Royen en lingerie-ontwerpster Marlies Dekkers, die dit weekeinde het boek ‘Stout’ uitbrengen

ANITA WITZIER: ‘De modellenwereld wordt gedomineerd door hysterische nichten die vrouwen willen zien als jongetjes’ Foto Bastiaan Heus 27-09-2006 Anita Witzier presentatrice van het KRO programma Nederland te Koop. Foto: Bastiaan Heus Heus, Bastiaan

„Marlies en ik beschouwen onszelf als stoute vrouwen in de meest brede zin van het woord”, schrijft Heleen van Royen over lingerie-ontwerpster Marlies Dekkers en zichzelf in het boek Stout, dat ze samen maakten. Ze presenteren het boek ook samen dit weekeinde op de Huishoudbeurs in de Rai in Amsterdam.

„Waren we zoet, volgzaam en bedeesd geweest”, vervolgt de bestseller-schrijfster, „dan had de wereld Marlies’ lingerie en mijn boeken moeten missen, en menige winkel een hoop omzet.”

De toon is gezet. Stout is niet alleen maar sexy stout of ondeugend. Voor de beide succesvolle zakenvrouwen, alle twee in 1965 geboren, is stout ook vrijpostig, zelfstandig, onafhankelijk, ongehoorzaam, initiatiefrijk, fantasievol en stoutmoedig – niet bang voor risico’s.

Ook. Want voor de schrijfster die eerder dit jaar als celebrity nude poseerde in de Playboy, en de ontwerpster van lingerie die begin jaren negentig furore maakte met haar ‘blotebillenjurk’ heeft stout natuurlijk ook een seksuele lading. „Maar die dubbelzinnige, seksuele betekenis van het woord stout komt niet eens voor in de Dikke Van Dale”, zegt Heleen van Royen tijdens het interview eerder deze week in Amsterdam. „Een ernstige omissie!”

emancipatoire houding

Voor beide vrouwen, zo benadrukt Dekkers, is stout een emancipatoire houding. Vandaar dat ze hun boek vol foto's en interviews dan ook beginnen met de mededeling: ‘Stout is geen boek. Stout is een levenswijze.’

Vanuit die gedachte is het idee voor het boek ook voortgekomen. Marlies Dekkers: „Toen ik de boeken van Heleen las, zoals De Gelukkige Huisvrouw en Godin van de jacht, kreeg ik het gevoel van hè, hè, een zielsverwant. Haar hang naar vrijheid merk je overal in. Ze is strijdbaar en ambitieus, ze zegt dingen die mannen nog niet durven zeggen. Ze heeft zoveel lef dat ze een Jeanne d’Arc van vrouwenemancipatie is. Ik heb vanaf de jaren negentig als zakenvrouw mijn carrière opgebouwd, en me daarin best wel eens eenzaam gevoeld. Dat ik ging studeren, werd niet aangemoedigd, de huishoudschool, dat was al mooi genoeg. En ik ben over die grenzen heen gegaan. Mannen hebben sneller netwerken van gelijkgestemden om zich heen in hun carrière. Vrouwen niet. Daarom heb ik contact met Heleen gezocht.”

Ze lunchten voor het eerst samen zo’n vier jaar geleden. Dekkers: „We leken wel een tweeling, we hadden meteen veel te bepraten, zo veel dat ik van slag was.”

Van Royen: „We kregen het idee dat we met meer vrouwen de dingen die ons bezig houden willen delen, zaken zoals macht, carrière, relaties, seks. Want je voelt toch een soort eenzaamheid. Kijk, Marlies’ moeder en mijn moeder waren huisvrouw. Die offerden zich op en bleven thuis. En wij zijn all the way gegaan, en hebben nu een succesvolle carrière, en verdienen meer dan onze vaders. Dat is heel snel gegaan, binnen een generatie. Er moeten meer vrouwen zijn die zo’n enorme sprong hebben gemaakt. En dan zoek je geestverwanten.”

de schaal van stout

Dat is ook het uitgangspunt bij het maken van Stout geweest. Elf min of meer bekende vrouwen worden daarin geïnterviewd over hun opvattingen over carrière, macht, relaties en seks. Ze worden, met een knipoog naar de Feministische Meetlat van het blad Opzij, gemeten op de Schaal van Stout (je hebt 1 punt als je alleen maar levenslustig bent, 2 levenslustig en nieuwsgierig, oplopend tot 12 punten als je Levenslustig, nieuwsgierig, creatief, ambitieus, ondernemend, succesvol, grensverleggend, risiconemend, veerkrachtig, dominant, manipulatief en ongenaakbaar bent. John de Mol is zo iemand, volgens beide Stout-maaksters. En natuurlijk Madonna, Margaret Thatcher, Oprah Winfrey, en dichter bij huis Rita Verdonk en Neelie Kroes.)

De vrouwen die in Stout aan het woord komen zijn ondermeer Willeke Alberti, Claudia de Breij, Daphne Bunskoek, Katherine Keyl, Leontien van Moorsel, Fatima Moreira de Melo, Chazia Mourali en Sylvana Simons.

„We hebben vrouwen gezocht, die wij ‘stout’ en eigenzinnig vinden, in verschillende leeftijdscategorieën, zodat je ook kan zien hoe de maatschappij en de houding van mensen ten opzichte van vrouwen die carrière maken verandert. Catherine Keyl bijvoorbeeld vertelt hoe mannen vroeger heel vrouwvijandig met haar als jonge journaliste omgingen. Ga jij maar koffie halen, zeiden ze. terwijl ze jonge mannen veel normaler en aardiger vindt omgaan met werkende vrouwen”, vertelt Heleen van Royen.

„Met dit boek wilden we eigenlijk graag uitzoeken of wij de enige twee stoute vrouwen van Nederland waren. We hebben met opzet wat bekendere vrouwen gezocht, omdat ik zelf gemerkt heb hoe belangrijk het is dat er rolmodellen zijn. Bekende mensen die iets in hun leven doen, waar jij je aan kan optrekken”, vertelt Marlies Dekkers.

Voor haar was dat rolmodel popdiva Madonna. „Dat ik dit werk doe, dat ik lingerie en kleding ben gaan ontwerpen voor vrouwen, waarin vrouwen zich mooi en sterk voelen, komt door Madonna. Ik was een braaf katholiek meisje uit Brabant dat nog in God geloofde, en ook dacht dat God alles zag. Je was als vrouw of een kuise maagd of een verwerpelijke hoer. Toen ik op de kunstopleiding zat, was daar Madonna, een sterke succesvolle vrouw, die niet ten onder ging aan drugs, liefde en drank, die haar ondergoed over haar kleren op het podium droeg, die liet zien dat je als vrouw de ene dag maagd en de andere dag hoer kunt zijn – als je dat zelf wilt. Ik heb daar ongelooflijk veel kracht aan ontleend, aan die vrouw die ik helemaal niet persoonlijk ken. Daarom wilde ik met Heleen ook dit boek maken, om geestverwanten te zoeken en te bereiken.”

Het boek van Dekkers en Van Royen, met persoonlijke en min of meer pikante foto's, is ook op te vatten als een Nederlandse variant van Madonna’s beroemde stoute foto- en fantasieënboek Sex uit 1992.

Huishoudbeurs

Dat het boek Stout moest gaan heten stond al snel vast. En het toeval hielp een beetje toen bleek dat de Huishoudbeurs dit jaar, een evenement dat jaarlijks tienduizenden vrouwen trekt, in het teken stond van stout. Vandaar dat het boek daar in de themahal Stout gepresenteerd wordt, de schrijfsters er signeren, en zowel hun boeken als hun lingerie verkopen. De beursmanager van de Huishoudbeurs komt in het boek ook aan het woord. Zij legt uit waarom de Huishoudbeurs het thema stout koos. Vrouwen zijn volgens beursmanager Marjo Wolters tegenwoordig stouter dan vroeger – en zelfs vaker dan mannen denken. „Maatschappelijke tendensen, zoals de anonimiteit van internet, verleiden vrouwen tot stouter gedrag”, aldus Wolters.

Internet is zeker een belangrijke stimulans voor vrouwen om stouter te zijn, denken Van Royen en Dekkers. „Het is een veilige bar om te daten, om contacten te leggen, ook stoute contacten, je wordt er in de eerste plaats op je inhoud en niet op je uiterlijk beoordeeld, en die bar is altijd open, ook als de kinderen net in bed gestopt zijn. Ideaal voor vrouwen.”

Mannen komen er bekaaid af in Stout.

Om te beginnen blijft er weinig over van de mannelijke denkers. ‘Marlies heeft alle grote filosofen gelezen en kwam daar verdomd weinig tegen over vrouwen. En als ze er al iets over tegenkwam, was het doorgaans niet al te opwekkend. Schopenhauer beweerde met droge ogen dat vrouwen inferieur, fysiek slap en mentaal zwak zijn. Volgens Kant zou den vrouwen altijd onvolwassen blijven [...] Hegel vond dat vrouwen alleen een rol mochten hebben binnen het gezin. Bij de gemiddelde radicale moslimgaan dit soort teksten er ongetwijfeld in als Gods woord in een ouderling, maar Marlies en ik beschouwen ze als de fluks overboord te werpen bijvangst van verwarde geesten. Wij,’ schrijft Van Royen, ‘voelen ons niet minder dan mannen.’

Van Royen en Dekkers richten zich in de eerste plaats op vrouwen in dit boek. Van Royen: „Mannen schrijven al boeken vol over zichzelf. Bovendien vinden wij vrouwen interessanter. Complexer. Mannen lijken toch minder dimensies dan vrouwen te hebben.”

Pardon?

Dekkers: „Mannen gaat het vaak alleen maar om de macht. Hoe ze er uit zien, doet er verder niet toe, ze zijn kaal en dik. Voor vrouwen tellen ook andere dingen.”

Van Royen: „Of neem seks. Voor mannen hoeft er alleen maar een gat in te zitten...”

Dekkers: „Dat zijn jouw woorden.”

Van Royen: „Je kan je toch niet voorstellen dat vrouwen bij mannelijke hoeren op straat naar seks zoeken.”

Dus een vrouwelijke Rob Oudkerk zul je niet snel aantreffen?

Van Royen: „Dat denk ik niet. Kijk, wij vrouwen hebben ook behoeftes, dus ik kan me voorstellen dat je bordelen voor vrouwen krijgt. Met mooie mannen. Maar dat moet dan allemaal wel smaakvol, schoon en veilig zijn, en niet zo eendimensionaal op seks gericht. Je moet er je nagels kunnen laten doen, je kunt er massages krijgen, en als je dat wil een happy finish.”

seksuele ontplooiing

Niet dat de beide auteurs van Stout vreemdgaan propageren. Dekkers: „Maar in iedere langdurige relatie krijg je het probleem om seks spannend en leuk te houden. Ook al om dat mannen seksueel niet zo nieuwsgierig zijn. Ze denken vaak: zo gaat het wel goed, laten we het zo maar blijven doen. Maar naarmate vrouwen ook seksueel zich vrijer kunnen ontplooien, en dat kan nog maar sinds kort in het Westen, zul je ook meer variatie in relaties krijgen. Want seksuele energie is heel krachtige energie.”

Toch, zo benadrukken de beide auteurs ook in het boek, is Stout niet louter een seksueel getint vrouwenboek. Het is een aansporing om op ieder vlak, maar vooral ook economisch, het maximum uit het leven te halen. Zeker ook omdat uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek gebleken is, dat Nederlandse vrouwen ‘helemaal niet zo stout zijn’ aldus Dekkers en Van Royen. Zes van de tien vrouwen tussen de 15 en de 64 is financieel afhankelijk van derden. Dat vindt het stoute tweetal maar niets: „Hoezo stout? Een beetje op de zak van je man teren, kun je wel? En hij maar sloven. Stelletje verwende nesten zijn jullie. Ga eens werken voor je geld!” Want schrijven Dekkers en Van Royen: „Iets bereiken in de wereld van het betaalde werk geeft een kick die beter is dan seks, en geloof ons, dat zeggen wij niet snel. Het is uitermate bevredigend om jezelf te ontplooien. Zusters, we zeggen het nog één keer. Geld is vrijheid. Geld is macht.”